De kerst staat weer voor de deur. Met het recente Sociale Media verbod in Australië en de verschillende scherm- en smartphonediscussies, hieronder alvast 5 feitjes voor je voorbereiding op het scherm/smartphone/sociale media debat wat je onvermijdelijk staat te wachten tijdens kerstdiner!

1. De richtlijn voor schermtijd voor kinderen onder de 18-24 maanden vanuit o.a. de WHO is 0 minuten. In Nederland besteden kinderen van 9-12 maanden gemiddeld 91 minuten aan digitale media.

2. Eén op de vijf kinderen onder de 6 jaar besteed gemiddeld 180 minuten, ofwel drie uur per dag, aan digitale media.

3. Meer dan één op de drie ouders denkt een scherm in te kunnen zetten als digitale speen. Specifiek, ~35-36% zet een scherm in als het kind vermoeid of geïrriteerd is en men het kind stil wil krijgen. Met alle negatieve gevolgen van dien.

4. Zonder ouderlijke toestemming is sociale media onder de privacywetgeving (AVG) verboden voor kinderen onder de 16 jaar.

5. De gemiddelde tijd die jongeren spenderen op hun smartphone is 6 uur per dag. Één op de vier jongeren spendeert meer dan 7.5 uur per dag tot zelfs 14.9 uur per dag op de smartphone.

Tip: Praten met andere ouders over schermtijd

Ouders praten verschillend over de negatieve effecten van schermtijd. Om als ouders onder elkaar het gesprek hierover soepeler te laten verlopen, helpt het om te begrijpen waar de verschillende zorgen (of juist gebrek aan zorgen) vandaan komen. We onderscheiden vier dimensies waar ouders nadruk op leggen. Lees hieronder onze tips:

Tip verder lezen!

Blog: Waarom we naar een ‘Schermloos Onder 6-generatie' moeten streven

SO6 heeft als strekking: er is geen bewijs dat schermen meer toevoegen aan de ontwikkeling van kinderen onder de 6 jaar dan schermloze alternatieven. Tegelijkertijd wordt wel steeds duidelijker dat schermgebruik onder de 6 jaar steeds problematischer wordt en andere activiteiten die wél goed zijn voor de ontwikkeling worden verdrongen.

In een recente aflevering van het programma Kassa (zie artikel) kwamen twee experts, Marion van den Heuvel (Nederlandse baby-breinspecialist) en Theo Compernolle (Belgische kinderpsychiater), samen om de impact van schermtijd op jonge kinderen te onderzoeken. Jonge kinderen van 0 tot 6 jaar worden steeds meer aangetrokken door schermen en vertonen zelfs tekenen van verslaving wanneer schermtijd abrupt wordt gestopt.

Artikel verder lezen!

Uitgelicht: Wat zijn de richtlijnen voor schermtijd onder de 6 jaar eigenlijk?

Richtlijnen over schermtijd voor jonge kinderen worden wereldwijd opgesteld door diverse instanties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de American Academy of Pediatrics (AAP), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) in Nederland. Wat zijn deze richtlijnen en hoe verhouden ze zich tot wat we in de praktijk zien in de cijfers van het Iene Miene Media onderzoek?

Lees hier de richtlijnen vs. de praktijk

In gesprek met ons?

Heb je vragen over schermtijd en de impact hiervan op de ontwikkeling van je kind? Of wil je graag meer weten over hoe wij je kunnen helpen met het verminderen van schermtijd voor je kind? Plan dan een vrijblijvend oriëntatiegesprek met ons in.

Vrijblijvend oriëntatiegesprek

Subscribe now

Richtlijnen over schermtijd voor jonge kinderen worden wereldwijd opgesteld door diverse instanties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de American Academy of Pediatrics (AAP), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het Nederlands Jeugdinstituut (NJI) in Nederland, en andere regionale gezondheidsorganisaties. In deze blog bekijken we de aanbevelingen voor schermgebruik voor kinderen onder de 6 jaar en zetten we ze naast de cijfers uit de praktijk. Tot slot werpen we een kritische blik op wat deze richtlijnen voor ouders betekenen en wat de visie vanuit SO6 op de richtlijnen is.

Wereldwijde richtlijnen voor schermtijd

De WHO adviseert dat kinderen jonger dan 2 jaar helemaal geen schermtijd zouden moeten hebben, behalve voor videobellen met familieleden. Voor kinderen van 2 tot 4 jaar stelt de WHO dat maximaal 1 uur per dag voldoende is, en het liefst minder, met nadruk op actief spel, voldoende slaap, en kwalitatieve interactie met ouders of verzorgers.

De AAP in de Verenigde Staten adviseert ouders om zeer beperkt om te gaan met schermtijd voor jonge kinderen en vooral de nadruk te leggen op andere vormen van spel en interactie. Ze raden aan om kinderen onder de 18 maanden geen schermtijd te geven, behalve voor videobellen, en voor kinderen van 2 tot 5 jaar maximaal één uur per dag kwalitatieve, educatieve inhoud te bekijken onder begeleiding van ouders. Het doel is om schermtijd interactief te maken en te voorkomen dat kinderen passief naar schermen kijken.

In Nederland volgt het RIVM grotendeels de adviezen van de WHO, waarbij kinderen onder de 2 jaar geen schermtijd zouden moeten hebben en voor kinderen van 2 tot 5 jaar maximaal een uur per dag wordt geadviseerd. Het Nederlands Jeugdinstituut zet de richtlijn iets scherper: voor de leeftijd 2-4 jaar 5 á 10 minuten per keer, met een maximum van 30 minuten per dag. Voor de leeftijd 4-6 jaar 10 á 15 minuten per keer, met een maximum van 60 minuten per dag. Ze voegen hier de 20-20-2 regel aan toe: Iedere 20 (of 15) minuten, minimaal 20 seconden weg of in de verte kijken en het liefst 2 uur per dag buitenspelen.

De dagelijkse praktijk in Nederland

Bovenstaande richtlijnen zijn in de basis duidelijk: tot 2 jaar geen tot vrijwel geen schermtijd, tot 6 jaar maximaal één uur per dag. Wat zien we in de praktijk?

Gelukkig zijn de cijfers hierover voor Nederland sinds 2012 goed onderzocht en gepubliceerd in het Iene Miene Media-onderzoek. Dit is een grootschalig onderzoek naar mediagebruik binnen huishoudens met jonge kinderen. Het onderzoek heeft als doel inzichtelijk te krijgen hoe kinderen tot 6 jaar verschillende media(apparaten) gebruiken.

Als we kijken naar de meest recente publicatie van 2024, dan zien we de volgende gemiddeldes voor de leeftijd 0-6 jaar:

• Gemiddeld zijn kinderen van 0-6 jaar 1 uur en 50 minuten per dag bezig met digitale media.

• Inzoomend op de leeftijd van 9-12 maanden zijn kinderen gemiddeld 90 minuten per dag bezig met digitale media.

• Kijkend naar de top 20% in de leeftijd van 0-6 jaar: één op de vijf kinderen is in totaal meer dan 180 minuten per dag bezig met digitale media.

Als lezer kun je wellicht denken “Wat betekent ‘bezig zijn met’ digitale media?”. Conform het onderzoek zitten hierin ook activiteiten tussen die enkel gebaseerd zijn op geluid (en daarmee niet onder schermtijd geschaard hoeft te worden) en videobellen (wat over het algemeen niet als een schadelijke activiteit gezien wordt). Dit is respectievelijk 10 en 4 minuten van het gemiddelde, ofwel ~12,5%. De overige activiteiten betreffen TV kijken, filmpjes op tablet of mobiel kijken, videospelletjes en andere applicaties op een mobiel apparaat.

Feit is dan ook dat de richtlijnen verre van gehaald worden. Daarnaast wijst er niets op dat de trend dalende is. Integendeel. De meeste ouders hebben ook geen idee van de richtlijnen, noch waarom deze er (internationaal) zijn.

Een kritische blik op de schermtijdrichtlijnen

Vanuit SO6 zijn wij kritisch over het concept van schermtijd in de jonge levensfase tot 6 jaar oud. Onze insteek is dat we als maatschappij moeten streven naar zo min mogelijk schermtijd tot de leeftijd van zes jaar.

We zijn dan ook kritisch op twee elementen:

1. De richtlijnen zelf laten vaak ruimte open voor discussie.

2. De richtlijnen baseren hun onderbouwing op een zeer beperkt idee van negatieve effecten van schermtijd.

Kritiekpunt 1: Teveel ruimte voor interpretatie en discussie

Het feit dat instanties als de WHO en AAP schermgebruik toestaan onder begeleiding of in beperkte mate, lijkt ruimte te bieden voor interpretatie en discussie. Deze ruimte kan er echter voor zorgen dat ouders twijfelen over hoe streng ze moeten zijn en uiteindelijk concessies doen in een omgeving waar digitale prikkels continu aanwezig zijn.

Bovendien kunnen de richtlijnen onduidelijk zijn over de daadwerkelijke impact van zelfs 'kleine' hoeveelheden schermtijd op deze jonge leeftijd. De wetenschappelijke literatuur wijst steeds meer op negatieve effecten op slaap, concentratie en sociale interactie. Vanuit SO6 benadrukken wij dat er in deze jonge fase zoveel te winnen valt zonder schermen – tijd voor elkaar, ontdekken van de wereld en vrij spelen zonder digitale afleiding.

Kritiekpunt 2: tijdverdringing gaat veel verder dan “te weinig bewegen”

Waar het WHO zich richt op de negatieve effecten van schermtijd in de vorm van tijdverdringing ten aanzien van de sedentaire houding en te weinig bewegen, richt SO6 zich op tijdverdringing ten aanzien van de totale ontwikkeling van het kind. We beroepen ons hier op het “rendementeffect”. Het rendementeffect houdt in dat de hersenen van jonge kinderen sneller in staat zijn een activiteit of vaardigheid te leren dan wanneer zij ouder zijn. Ter aanvulling: het gaat om basisvaardigheden ten aanzien van de cognitieve en sociale functies. Digitale media ontnemen vrijwel de volledige context van hoe deze basisvaardigheden ontwikkeld worden. Het gevolg is dat kinderen een achterstand oplopen op specifieke basisvaardigheden die wel verwacht worden in het primaire onderwijs in Nederland.

Hierop aanvullend: de vraag die wij regelmatig krijgen is “Is een uurtje schermtijd nu écht zo’n probleem voor een jong kind?” Ons antwoord hierop is tweeledig:

1. In de praktijk blijft het over het algemeen niet bij één uurtje - en ontstaat er al snel een ritme waarbij er door het kind meer om schermtijd gevraagd wordt en door de ouders het makkelijker gegeven wordt.

2. Zelfs als je het bij één uurtje kunt laten, onthoud dan dat na de leeftijd van 6 jaar het rendement van één uur besteden aan de ontwikkeling van basisvaardigheden lager ligt. Wanneer een scherm in het gezin een “oplossing” is voor je kind om de tijd mee te vullen, dan zal er ook vaker naar dit scherm gepakt worden. Dit ontneemt echter andere activiteiten die beter zijn en met meer rendement de langetermijnontwikkeling van je kind beïnvloeden. Wanneer je het voor elkaar kunt krijgen dat het kind een activiteit met je meedoet (e.g. koken), of zich op een andere manier kan vermaken (e.g. lezen, met figuurtjes/blokken spelen) of zich zelfs gewoon mag vervelen en zelf een manier zoekt om zich te vermaken, dan is het verschil na 6 jaar één uur per dag ruim 2000 uur.

Kortom, voor SO6 gaan de basisrichtlijnen zoals geadviseerd door het WHO niet ver genoeg qua leeftijdsgrens en is een bredere blik op de ontwikkeling van het kind benodigd. Voor de zekerheid echter: we zouden al heel blij zijn als de cijfers uit de praktijk overeen zouden komen met de huidige richtlijnen.

Conclusie

De richtlijnen over schermtijd verschillen wereldwijd, maar de boodschap blijft gelijk: minder is beter, vooral voor jonge kinderen. Bij SO6 willen we ouders helpen door verder te gaan dan deze adviezen, door schermtijd zoveel mogelijk te vermijden voor kinderen onder de 6 jaar. Zo geven we kinderen de ruimte om op te groeien in een omgeving vol echte ervaringen, verbinding en kansen voor ontwikkeling zonder afleiding van schermen.

Benieuwd hoe je aan de slag kunt gaan met schermloos opvoeden? Neem eens een kijkje bij onze andere blogs en ontdek praktische tips en ervaringen van andere ouders.

Kassa 12 oktober 2024 “Zombies achter het scherm: Impact schermtijd op jonge kinderen”

In een recente aflevering van het programma Kassa (zie artikel) kwamen twee experts, Marion van den Heuvel (Nederlandse baby-breinspecialist) en Theo Compernolle (Belgische kinderpsychiater), samen om de impact van schermtijd op jonge kinderen te onderzoeken. Het onderzoek toont een verontrustend beeld: jonge kinderen van 0 tot 6 jaar worden steeds meer aangetrokken door schermen en vertonen zelfs tekenen van verslaving wanneer schermtijd abrupt wordt gestopt. Dit soort situaties versterken waarom wij bij Schermloos Onder 6 pleiten voor een bewuste en beperkte schermtijd in deze leeftijdsgroep.

De onderzoekers observeerden peuters die, hoewel ze eerst speelden met knuffels, puzzels en boekjes, volledig in de ban raakten van de tablet zodra deze werd ingeschakeld. Dit leidde zelfs tot frustratie en tranen wanneer het scherm weer werd uitgezet. Wat we hier zien, is het "speen- en oppaseffect" van schermen in de praktijk: kinderen worden rustiger dankzij de schermen, maar worden vervolgens emotioneel afhankelijk wanneer deze weggehaald worden.

“Speen- en oppaseffect”

In onze eerdere blog Het speen- en oppaseffect van schermtijd hebben we beschreven hoe ouders schermen vaak inzetten om zelf even rust te krijgen of om hun kinderen af te leiden van iets vervelends. Dit is een patroon dat wereldwijd wordt herkend. Ouders gebruiken schermen vaak als een snelle oplossing om kinderen rustig te houden, of zoals experts het noemen: het "speeneffect". Daarnaast wordt de tablet of tv vaak ingezet om tijd te winnen voor de ouder zelf, wat bekend staat als het "oppaseffect".

Onderzoek van Brauchli et al. (Digital Collection) laat zien dat ouders onder stress vaker geneigd zijn om schermmedia in te zetten als oplossing, waarbij een positieve houding ten opzichte van schermgebruik leidt tot meer schermtijd bij jonge kinderen. Dit gebruik, vaak om stress bij de ouder te verminderen, draagt bij aan het speeneffect: kinderen worden minder goed in staat om hun emoties zelfstandig te reguleren​

Daarnaast bevestigt een studie van Konok et al. (Frontiers) dat kinderen die regelmatig digitale apparaten krijgen om driftbuien te kalmeren, later in hun leven meer moeite hebben met het beheersen van hun emoties. Dit versterkt het beeld dat het gebruik van schermen als een "digitale speen" uiteindelijk niet helpt bij het leren omgaan met emoties, maar juist bijdraagt aan emotie-regulatieproblemen​

Wat we dus zien, is dat zowel het "speeneffect" als het "oppaseffect" bijdragen aan een afname van de zelfregulatie van kinderen en een toename van afhankelijkheid van schermen. Ouders geven kinderen vaak schermtijd met de beste bedoelingen, maar zonder duidelijke grenzen kan dit uiteindelijk leiden tot gedragsproblemen, zoals uitbarstingen van woede en frustratie wanneer het scherm wordt weggenomen. Dit zagen we ook duidelijk terug in het Kassa-onderzoek, waar kinderen woedend werden en gingen huilen zodra de schermtijd werd beëindigd.

Deze bevindingen wijzen erop dat, hoe verleidelijk het ook is om een scherm in te zetten voor rust of gemak, het belangrijk is om te streven naar alternatieve manieren om kinderen te kalmeren en bezig te houden. Het opbouwen van een gezonde relatie met technologie begint bij het stellen van duidelijke grenzen op jonge leeftijd en het voorkomen dat schermen de primaire oplossing worden voor emotionele of gedragsproblemen.

Schermtijd en emotionele ontwikkeling

In het onderzoek uit Kassa zien we ook hoe kinderprogramma’s zoals Paw Patrol of Cocomelon jonge kinderen volledig overweldigen. Van den Heuvel noemt dit 'zombie-gedrag'. Dit ondersteunt de bevindingen van een onderzoek dat we eerder in onze blog Kind kwaad of gefrustreerd? Geef het geen scherm! besproken hebben. Het is essentieel dat kinderen leren omgaan met emoties zoals frustratie of woede zonder direct naar een scherm te grijpen.

Het onderzoek waarnaar we verwijzen in die blog, van JAMA Pediatrics, toont aan dat hoe vaker kinderen schermen gebruiken op jonge leeftijd, hoe moeilijker het wordt om die gewoonte te doorbreken. Dit komt omdat het brein van jonge kinderen nog in ontwikkeling is en zeer gevoelig is voor de directe beloning die schermen bieden. Het visuele en auditieve bombardement dat bijvoorbeeld games en tekenfilms bieden, activeert het beloningssysteem van de hersenen, wat ervoor zorgt dat kinderen telkens weer op zoek gaan naar diezelfde prikkels.

Schermtijd is geen oplossing voor emotionele uitdagingen. Integendeel, het ontneemt kinderen de kans om te leren hoe ze hun gevoelens moeten reguleren. Zoals ons blog suggereerde, leidt meer schermtijd tot meer woedeaanvallen en frustratie. Een kind dat van jongs af aan gewend is om via een scherm getroost te worden, zal later vaker naar een scherm grijpen wanneer het emotioneel uit balans is. Het "oppaseffect" komt hier ook om de hoek kijken: hoe vaker ouders een scherm inzetten om hun handen vrij te hebben, hoe meer ze deze oplossing in de toekomst zullen inzetten. Dit verlaagt de drempel om schermtijd steeds vaker in te zetten, wat kan leiden tot een vicieuze cirkel van toenemend gebruik.

Conclusie

Bij Schermloos Onder 6 geloven we dat het beperken van schermtijd cruciaal is voor de gezonde ontwikkeling van kinderen. Dit is niet alleen een kwestie van het vermijden van verslaving, maar ook van het bevorderen van cognitieve en emotionele vaardigheden. Zoals we in onze eerdere blog Waarom Schermloos Onder 6? schreven, ontbreekt er bewijs dat schermtijd op jonge leeftijd daadwerkelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van vaardigheden. Wat wel duidelijk is, is dat schermtijd andere, wel bewezen, ontwikkelingsactiviteiten verdringt, zoals spelen, lezen, bewegen en het ontwikkelen van sociale vaardigheden.

Het onderzoek uit Kassa geeft een verontrustend beeld van jonge kinderen die in "zombies" veranderen door de invloed van ongepaste content op schermen. Experts zoals Marion van den Heuvel en Theo Compernolle benadrukken dat deze programma’s, met complexe verhaallijnen en snelle beelden, kinderen emotioneel en cognitief overweldigen. Het geven van een scherm lijkt op de korte termijn effectief, echter de praktijk toont aan dat kinderen hierdoor minder leren omgaan met hun emoties en vaker woedeaanvallen en frustratie vertonen, zoals we ook duidelijk zagen in het onderzoek uit Kassa.

Als we de bevindingen naast elkaar leggen, wordt duidelijk waarom Schermloos Onder 6 een noodzakelijke organisatie is. Niet alleen voorkomen we hiermee dat kinderen emotioneel afhankelijk worden van schermen, maar we geven ze ook de ruimte om essentiële vaardigheden zoals zelfregulatie te ontwikkelen. Het vermijden van schermtijd onder de zes jaar biedt kinderen de kans om op een gezonde manier om te gaan met hun emoties, om te leren door echte sociale interacties, en om hun creativiteit te stimuleren.

Ouders spelen hierin een cruciale rol. Door bewuste keuzes te maken en alternatieven (lees hier een aantal inspirerende alternatieven) te bieden voor schermtijd, kunnen we gezamenlijk werken naar een schermloze generatie onder de zes jaar – een generatie die niet alleen minder afhankelijk is van technologie, maar ook emotioneel veerkrachtiger is.

Ouders praten verschillend over de negatieve effecten van schermtijd en smartphonebezit bij kinderen. Waar de een vooral bezorgd is over wat zichtbaar is, zoals slechte schoolprestaties of prikkelbaarheid, richt de ander zich op wat niet direct merkbaar is, zoals de inhoud van wat kinderen op hun scherm zien. Dit verschil in focus kan ervoor zorgen dat zelfs ouders met dezelfde conclusie – namelijk dat schermtijd beperkt moet worden – toch nog in een (verhitte) discussie samen belanden.

Om als ouders onder elkaar het gesprek hierover soepeler te laten verlopen, helpt het om te begrijpen waar de verschillende zorgen vandaan komen. Over het algemeen kunnen we vier dimensies waar iemand nadruk op legt onderscheiden:

1. Observeerbaar versus niet-observeerbaar:

   Sommige ouders richten zich op wat ze daadwerkelijk zien. Dit kan gaan over kinderen die uren stilzitten in een (sedentaire) ongemakkelijke houding, prikkelbaarder worden of zichzelf isoleren met hun smartphone. Anderen leggen juist de nadruk op wat ze niet kunnen zien, zoals de onbekende invloeden van sociale media, spelletjes of online interacties waar zij geen zicht op hebben, waardoor de onverwachte stemmingswisselingen onduidelijk blijven.

2. Tijdgebonden versus niet-tijdgebonden:

   Sommige ouders richten zich in hun zorgen op de hoeveelheid tijd die op een scherm of eigen smartphone gespendeerd wordt. Een veelgehoorde zorg is de hoeveelheid tijd die kinderen spenderen op hun eigen telefoon (gemiddeld in Nederland is dit 6 uur per dag). Deze ouders vinden het zonde dat schermtijd andere activiteiten verdringt (lees hier meer over tijdverdringing). Daarentegen zijn er ouders die zich meer zorgen maken over de inhoud van wat hun kinderen doen op de smartphone. Zoals het risico om in aanraking komen met schadelijke content of cyberpesten. Voor hen gaat het veel meer om ‘wat’ men doet, dan de hoeveelheid tijd die gespendeerd wordt op het scherm of de eigen smartphone.

3. Korte termijn versus lange termijn:

   Sommige ouders richten zich vooral op de problemen die ze nu al ondervinden met hun kinderen en hun schermtijd/eigen smartphone. Anderen maken zich vooral zorgen over de (mogelijke) gevolgen op lange termijn. Ouders die zich op de korte termijn richten, zien de directe gevolgen, zoals verminderde schoolprestaties of digitale pesterijen, als zorg. Zij die de lange termijn in gedachten houden, maken zich zorgen over bijvoorbeeeld de invloed van structureel meer dan zes uur per dag schermtijd, of het continue blootgesteld worden aan de “schone schijn” van anderen op sociale media. Zij maken zich zorgen over wat dit op de lange termijn doet met de gezondheid en de ontwikkeling van hun kind.

4. Hoe versus waarop:

   Sommige ouders richten zich vooral op de (verslavende) werking van de schermen en smartphones. Zij maken zich zorgen over hoe verschillende applicaties werken – bijvoorbeeld de continue stroom van notificaties die aandacht trekken en vasthouden en de sociale druk om altijd online en beschikbaar te zijn. Andere ouders richten zich meer op waarop een smartphone effect heeft, zoals het slaappatroon, de sociale vaardigheden of het emotionele welzijn van hun kind.

Het belang van begrip voor elkaars zorgen

Het mag duidelijk zijn: er is geen “juiste” zorg. Bovenstaande uiteenzetting is vooral bedoeld om te begrijpen waar andere ouders hun zorgen op richten wanneer het onderwerp schermtijd of smartphonebezit ter sprake komt. Iemand die vooral bezig is met de lange termijn gezondheidseffecten, kan weinig gevoel hebben voor de bezorgdheid van een ouder die zich richt op wat er nu gebeurt. Tegelijkertijd kan iemand die zich zorgen maakt over schadelijke content, minder gevoelig zijn voor argumenten over de hoeveelheid tijd die op de smartphone wordt doorgebracht.

Door deze verschillen in focus te erkennen, kunnen ouders elkaar beter begrijpen en effectiever in gesprek gaan. Het voorkomt miscommunicatie en zorgt ervoor dat discussies minder snel ontaarden in verhitte debatten.

Tips voor het voeren van gesprekken over schermtijd

Het kan moeilijk zijn om met andere ouders een gesprek te beginnen over schermtijd en smartphonegebruik. Het onderwerp kan snel emotioneel worden, vooral als iemand zich sterk voelt over een aspect dat een ander misschien niet als problematisch ervaart. Met de kennis van de vier dimensies van nadruk kun je je gesprekken soepeler laten verlopen. Hier zijn een paar tips:

1. Begrijp je eigen zorgen: Waar liggen jouw zorgen als het gaat om schermtijd of smartphonebezit? Denk na over hoe jouw zorgen zich verhouden tot deze vier categorieën.

2. Maak de verschillende invalshoeken bespreekbaar: Of je nu met gelijkgestemden praat of met iemand die de dingen anders ziet, het kan helpen om deze verschillen in focus expliciet te benoemen. Zo voorkom je dat je langs elkaar heen praat.

3. Luister actief en stel verhelderende vragen: In plaats van direct je eigen standpunten naar voren te brengen, luister eerst goed naar wat de andere ouder zegt. Stel vragen zoals: "Wat maakt dit voor jou een belangrijk punt?" of "Hoe zie je dat dit effect heeft op jouw kind?" Door actief te luisteren en door te vragen, laat je zien dat je hun zorgen serieus neemt en creëer je een open dialoog.

4. Erken verschillen, maar zoek overeenkomsten: Zelfs als je het op sommige punten niet helemaal eens bent, kun je proberen om gezamenlijke zorgen of doelen te benoemen. Bijvoorbeeld: “Ik merk dat we allebei willen dat onze kinderen een gezonde balans vinden tussen schermgebruik en andere activiteiten. Hoe denk jij dat we dat kunnen aanpakken?” Dit helpt om de focus te verleggen van verschillen naar wat jullie bindt.

Tot slot

Hoewel we hier voornamelijk hebben gesproken over de manieren waarop ouders hun zorgen uiten, zullen we in een volgende blog dieper ingaan op de specifieke negatieve effecten van schermtijd. De discussie rondom schermgebruik zal de komende jaren alleen maar relevanter worden, en hoe beter we de verschillende perspectieven begrijpen, hoe constructiever de gesprekken hierover kunnen zijn.

Rust is belangrijk voor jonge kinderen, maar hoeft niet per se schermen te bevatten. Er zijn veel creatieve activiteiten die kinderen kunnen helpen ontspannen en tot rust komen zonder digitale apparaten.

Belang van rust

Een ‘schot voor open doel’ wellicht, maar rust helpt kinderen om op te laden, verbetert hun humeur en ondersteunt de algehele ontwikkeling. Zorgen dat kinderen een gezonde balans hebben tussen activiteit en ontspanning is uiteindelijk essentieel voor hun welzijn. In het kort komt het neer op:

• Energie opladen: Net als volwassenen hebben kinderen rustperiodes nodig om hun energie op te laden. Rust helpt om oververmoeidheid te voorkomen en zorgt ervoor dat kinderen de uithoudingsvermogen hebben om de hele dag te leren en te spelen.

• Verbetering van de stemming: Voldoende rust kan de stemming van een kind aanzienlijk verbeteren. Rustperiodes helpen prikkelbaarheid en stress te verminderen, wat een kalmere en gelukkigere houding bevordert.

• Ontwikkeling ondersteunen: Rust is essentieel voor fysieke groei, hersenontwikkeling en beheersen van de emoties. Tijdens rust herstelt het lichaam weefsels, consolideert het herinneringen en verwerkt het emoties, wat allemaal cruciaal is voor een gezonde ontwikkeling.

• Balans tussen activiteit en ontspanning: Kinderen leren hoe belangrijk het is om actief spelen in balans te brengen met rust, helpt hen gezonde gewoonten te ontwikkelen die een leven lang meegaan. Begrijpen wanneer je moet rusten en wanneer je actief moet zijn, is een waardevolle vaardigheid voor het omgaan met stress en het behoud van de algehele gezondheid.

Voorbeelden van rustgevende activiteiten

Er zijn legio voorbeelden, om te rusten zonder scherm, zoals: “samen lezen / verhalen vertellen / kleuren / puzzelen / knuffels spelen etc.”. Maar als SO6 zijnde geven we graag inspiratie hoe je rust kunt invullen, zonder dat je speelgoed nodig hebt en/of er een scherm benodigd is. Hier zijn enkele activiteiten die geen speelgoed en/of schermen vereisen, die het belang van rust benadrukken en leuke en boeiende manieren bieden om te ontspannen:

1. ‘Sensorische meditatie’ met alledaagse voorwerpen

   Laat kinderen hun zintuigen ontdekken door een sensorische meditatie te doen. Zet een dienblad klaar met verschillende texturen en objecten, zoals zachte stof, een gladde steen, droog zand, en laat ze hun ogen sluiten en de objecten voelen. Vraag wat ze voelen en ervaren. Dit kan hen helpen om tot rust te komen en hun concentratie te verbeteren, zonder dat ze zich vervelen.

2. Zand- of rijsttafels voor kalmte

   Vul een grote bak met droog zand, rijst of ander fijn materiaal, en voeg verschillende lepels, kommetjes en kleine speelgoedfiguurtjes toe. Het simpele maar focusrijke spel van gieten, graven en voelen kan kinderen op een natuurlijke manier kalmeren. De texturen en herhaling van bewegingen creëren een rustgevende flow.

3. Vormen ontdekken in wolken of schaduwen

   Op een rustmoment kun je samen met je kind vormen en patronen zoeken in de wolken of in schaduwen die door het huis vallen. Het is een speelse manier om creativiteit en concentratie te bevorderen, terwijl het ook een meditatieve en rustgevende activiteit kan zijn.

4. 'Mindful eten' als rustmoment

   Tijdens een snackmoment kun je een mindfulness-element toevoegen. Vraag je kind om langzaam te eten en aandacht te schenken aan de textuur, smaak en geur van elk hapje. Dit traint hen om bewust te eten en creëert een rustgevend moment midden op de dag.

5. Kalmerend ‘waterlab’

   Stel een waterlab in met eenvoudige materialen zoals sponsen, bakjes en een grote kom water. Kinderen kunnen verschillende voorwerpen in het water dompelen en onderzoeken hoe ze drijven of zinken. Dit experimenteren met water is zachtaardig, ontspannend en tegelijkertijd stimulerend.

6. Ritmisch stampen en klappen als ontspanning

   Voer samen met je kind een simpel ritmisch spel uit waarbij je afwisselend in je handen klapt of zachtjes met je voeten stampt. Deze ritmische bewegingen kunnen een verrassend kalmerend effect hebben, terwijl het ook een manier is om energie kwijt te raken zonder drukte.

7. Natuurobservatie: (indien mogelijk!) richt een comfortabele plek in bij een raam (of buiten) waar kinderen vogels, bomen en bloemen kunnen bekijken. Het observeren van de natuur kan erg kalmerend zijn en helpt kinderen om contact te maken met de omgeving.

8. Eenvoudige knutselactiviteiten: biedt materialen aan voor eenvoudige knutselactiviteiten zoals kralen rijgen, vriendschapsarmbandjes maken of papier vouwen in eenvoudige vormen. Deze activiteiten verbruiken weinig energie en kunnen rustig worden gedaan.

9. Yoga: introduceer leeftijdsgeschikte yogahoudingen die gemakkelijk te volgen zijn. Yoga kan kinderen helpen hun lichaam te strekken, hun flexibiliteit te verbeteren en hun geest te ontspannen.

Tips voor effectieve rust

Om bovenstaande activiteiten effectief in te delen is het mogelijk handig om onderstaande tips te gebruiken:

• Creëer een consistente routine: Stel een regelmatige pauze in waar kinderen op kunnen anticiperen. Consistentie helpt kinderen het belang van pauzes te begrijpen en maakt het voor hen gemakkelijker om te ontspannen.

• Geef zelf het voorbeeld: Kinderen imiteren vaak volwassenen. Laat zien hoe belangrijk rust is door zelf tijd te nemen om te ontspannen. Doe samen rustgevende activiteiten om te laten zien dat rust een waardevol onderdeel van de dag is.

• Luister naar je kind: Let op de signalen en behoeften van je kind. Sommige kinderen hebben mogelijk meer (fysieke) rust nodig, terwijl anderen baat kunnen hebben bij rustige activiteiten die hun geest bezighouden zonder over te stimuleren.

Conclusie

Rust is van essentieel belang voor de ontwikkeling van jonge kinderen, maar dit hoeft niet altijd met behulp van schermen te gebeuren. Sterker nog, door kinderen te laten ontspannen met creatieve en verrassende activiteiten zonder schermen, geef je hen niet alleen de kans om op te laden, maar bevorder je ook hun verbeelding, motoriek en zintuiglijke ontwikkeling. De eenvoudige handelingen zoals een zandtafel of een ritmisch klapspel kunnen een diepgaand effect hebben op hun welzijn en hun vermogen om balans te vinden tussen activiteit en rust.

Door bewust schermvrije rustmomenten in te bouwen in de dagelijkse routine, geef je kinderen de ruimte om op een gezonde manier te ontspannen. Bovendien leer je hen waardevolle vaardigheden zoals mindfulness, concentratie en zelfregulatie, die ze hun hele leven kunnen meenemen. Door zelf het goede voorbeeld te geven en een rustgevende sfeer te creëren, kun je als ouder bijdragen aan het opbouwen van gezonde gewoonten voor de lange termijn.

Wil je meer weten over schermvrij opgroeien en hoe je dit in je gezin kunt toepassen? Neem dan contact met ons op voor tips en begeleiding of schrijf je in voor onze maandelijkse updates vol inspirerende ideeën.

Contact

Wil je meer weten over schermloos opgroeien en hoe je dit in je gezin kunt toepassen? Neem dan contact met ons op voor tips en begeleiding of schrijf je in voor onze maandelijkse updates vol inspirerende ideeën.

Vrijblijvend oriëntatiegesprek

Wist je dat je als ouder onbewust de taalontwikkeling van je kind kunt belemmeren door simpelweg naar je telefoon te kijken? Uit meerdere onderzoeken, waaronder een studie gepubliceerd in JAMA Pediatrics (lees hier het onderzoek), blijkt dat kinderen van ouders die veel op hun schermen staren, significant minder woorden horen, minder vaak zelf vocaliseren, en minder gesprekken voeren, de resultaten:

• Gemiddeld 6,6 minder woorden van hun ouders horen, per toegevoegde minuut schermtijd.

• 4,9 minder vocalisaties zelf produceren, per toegevoegde minuut schermtijd.

• 1,1 minder gespreksbeurten (= volwassene/kind zegt iets - het kind/de volwassene reageert binnen 5 seconden) hebben met hun ouders, per toegevoegde minuut schermtijd.

Dit onderzoek laat zien dat elke extra minuut schermtijd direct leidt tot minder verbale interactie tussen ouder en kind, wat cruciaal is voor hun taalontwikkeling in de vroege jaren .

Bovendien blijkt uit een ander recent onderzoek (lees hier het artikel CNN / onderzoek) dat kinderen van ouders die veel schermen gebruiken slechter scoren op woordenschat en grammatica . Dit effect is zo sterk dat het de basis kan leggen voor blijvende taalachterstanden. Het gaat niet alleen om wat je kind doet achter het scherm, maar vooral om wat jij doet. Elke keer dat je naar je telefoon grijpt in plaats van met je kind te praten, mis je een cruciaal moment voor zijn of haar ontwikkeling.

Maar dat is niet het enige: schermgebruik van ouders modelleert direct het gedrag van kinderen. Kinderen imiteren hun ouders, en als jij constant op je telefoon zit, zullen zij hetzelfde doen. Schermloos Onder 6 zet zich in om bewustzijn te creëren over deze vaak onzichtbare, maar krachtige invloed. Lees verder om te ontdekken waarom het essentieel is om je eigen telefoongebruik onder controle te krijgen, en hoe jij als ouder het verschil kunt maken in het leven van je kind.

Aanvullend, in dit artikel bieden we een gratis “SO6 schermvrij pakket” aan met praktische hulpmiddelen zoals stickers voor schermvrije zones, een telefoonhouder en onderzetters met reminders. Klik op de button in deze blog, stuur ons een e-mail en ontvang het pakket gratis thuis!

De voordelen van beperkt telefoongebruik als ouder

Uit recente onderzoeken blijkt dat ouders die veel op hun telefoon zitten, het taalvermogen van hun kinderen negatief kunnen beïnvloeden. Minder verbaal contact en interactie belemmert de taalontwikkeling en kan zelfs leiden tot vertraging in woordenschat en grammatica. Door schermgebruik binnen het gezin te beperken, dragen ouders bij aan een betere taalvaardigheid en een sterker sociaal-emotioneel welzijn van hun kinderen.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat wanneer ouders hun schermtijd beperken, dit positieve effecten heeft op hun kinderen. Ten eerste biedt het meer ruimte voor directe interactie, zoals gesprekken, spelletjes of het samen lezen van een boek. Deze momenten versterken niet alleen de taalontwikkeling, maar zorgen ook voor hechtere ouder-kindrelaties.

Daarnaast geeft het goede voorbeeld van minder schermgebruik kinderen het signaal dat niet alles om technologie draait. Jonge kinderen leren door imitatie, en als zij zien dat hun ouders regelmatig hun telefoon wegleggen, zullen zij dit gedrag sneller overnemen. Dit kan ertoe leiden dat kinderen zelf minder tijd achter een scherm doorbrengen, wat voordelen biedt voor hun cognitieve ontwikkeling en creatief spel.

Kritische noot

Hoewel de bevindingen van de genoemde onderzoeken wijzen op een duidelijke negatieve invloed van het telefoongebruik van ouders op de taalontwikkeling van kinderen, is het belangrijk om deze resultaten in context te plaatsen. De onderzoeken, zoals die gepubliceerd in JAMA Pediatrics en andere wetenschappelijke tijdschriften, zijn vaak gebaseerd op zelfrapportages of geavanceerde technologieën die de verbale interactie meten. Hoewel de gegevens sterk suggereren dat schermtijd de hoeveelheid ouder-kind interacties beperkt, zijn er enkele aandachtspunten. Ouders kunnen bijvoorbeeld hun eigen schermgebruik of dat van hun kinderen onderschatten, en culturele verschillen kunnen ook een rol spelen in hoe schermgebruik wordt geïnterpreteerd en beleefd.

Daarnaast is er nog veel onzekerheid over de langetermijneffecten van schermgebruik in verschillende gezinscontexten. Wat voor het ene gezin een probleem lijkt, kan voor het andere gezin minder relevant zijn, afhankelijk van sociaal-economische omstandigheden, opvoedingsstijlen en culturele factoren. Dit betekent echter niet dat de zorgen over schermgebruik niet gerechtvaardigd zijn.

Juist omdat de langetermijneffecten nog niet volledig duidelijk zijn en we weten dat jonge kinderen sterk beïnvloed worden door hun directe omgeving, blijft het van groot belang dat ouders bewust omgaan met hun eigen schermgebruik. Het geven van het goede voorbeeld is essentieel, omdat kinderen hun gedrag grotendeels afkijken van hun ouders. Zelfs als de impact van schermgebruik op de lange termijn nog niet volledig is uitgekristalliseerd, weten we wel dat positieve interacties zonder schermen bijdragen aan een betere taalontwikkeling, sociale vaardigheden en een sterkere ouder-kindrelatie.

Ondanks mogelijke nuances en beperkingen in de onderzoeken, blijft de centrale boodschap helder: kinderen leren door te observeren. Wanneer ouders hun schermen vaker wegleggen en bewustere interacties aangaan, creëren ze een omgeving waarin kinderen kunnen floreren. Ongeacht de culturele of persoonlijke verschillen is het belangrijk om als ouder te laten zien dat er momenten zijn waarop je volledig aanwezig bent, zonder afleiding van technologie. Dit geeft niet alleen het goede voorbeeld, maar versterkt ook de band met je kind en stimuleert diens ontwikkeling op meerdere fronten.

Handvatten voor ouders: hoe geef je het goede voorbeeld?

Hoe kun je als ouder je schermgebruik verminderen en een positieve invloed uitoefenen op je kind? Hier zijn enkele praktische tips:

1. Stel schermvrije momenten in: Kies vaste tijden of momenten waarop je je telefoon weglegt, zoals tijdens maaltijden of voor het slapengaan. Dit creëert ruimte voor echte interactie.

2. Gebruik technologie bewust: Als je je telefoon moet gebruiken, leg dit dan uit aan je kind. Zeg bijvoorbeeld: “Ik moet even een belangrijk bericht sturen, maar daarna leg ik mijn telefoon weg.”

3. Wees een rolmodel: Kinderen leren door het gedrag van hun ouders te imiteren. Laat zien dat schermtijd niet de enige vorm van vermaak is door samen met je kind activiteiten te ondernemen zoals buiten spelen, lezen of knutselen.

4. Creëer schermvrije zones: Maak van bepaalde ruimtes, zoals de slaapkamer of eetkamer, schermvrije zones. Dit helpt om de focus te verleggen naar gezinsmomenten zonder afleidingen.

5. Telefoon op een vaste plek leggen: Creëer een vaste plek in huis waar je je telefoon kunt neerleggen, bijvoorbeeld in een telefoonhouder in de hal of in de ruimte waar de televisie staat. In ieder geval een ruimte waar schermen zijn toegestaan - niet in een schermvrije zone! Dit helpt om onbewust grijpen naar je telefoon te vermijden en maakt de verleiding kleiner om hem constant te checken.

6. Overweeg alternatieve oplossingen: Soms kun je taken uitbesteden aan andere familieleden of bijvoorbeeld een buurmeisje inschakelen om te helpen, zodat jij even ongestoord met je werk bezig kunt zijn zonder je kind een scherm te geven.

“SO6 Schermvrij pakket”: extra ondersteuning voor bewuste ouders

Bij Schermloos Onder 6 begrijpen we dat het verminderen van schermtijd soms een uitdaging kan zijn. Daarom bieden we ouders naast praktische tips ook een speciaal “SO 6 Schermvrij pakket” (lees hier meer) aan, gevuld met handige hulpmiddelen om de overgang naar schermvrije momenten makkelijker en leuker te maken. Dit pakket bevat:

• Stickers voor het aangeven van schermvrije zones in huis, zodat het voor iedereen duidelijk is waar schermen niet thuishoren.

• Een telefoonhouder waarin je je telefoon kunt plaatsen wanneer je schermvrije momenten wilt creëren. Dit helpt niet alleen om je telefoon uit het zicht te houden, maar voorkomt ook dat je onbewust naar je telefoon grijpt.

• Onderzetters met feiten en reminders die je eraan herinneren om de telefoon niet op te pakken, bijvoorbeeld tijdens het eten of gezinstijd.

• Een detox timer om je te helpen bewuste schermvrije pauzes in te lassen. Draai de zandloper om en laat deze fungeren als visuele reminder om je volledig op je gezin te concentreren.

Met dit pakket bieden we ouders een concrete manier om gezonde schermgewoontes te bevorderen en het hele gezin erbij te betrekken. Samen werken we aan een betere balans in de digitale wereld.

Gratis het “SO6 Schermvrij Pakket” ontvangen? Stuur ons een e-mail met de titel “Stuur mij het SO6 schermvrij pakket”. Klik op onderstaande button deel je naam en adresgegevens in het e-mailbericht. We sturen je het pakket dan zo spoedig mogelijk!

Stuur mij het "SO6 schermvrij pakket"

Tot slot: streef naar balans

Het is belangrijk om niet te streng voor jezelf te zijn. Niemand is perfect, en het is onrealistisch om schermen volledig uit het leven te bannen. Het gaat om het vinden van een balans waarbij jij en je kind bewuster met schermtijd omgaan. Door kleine aanpassingen te doen, zoals het invoeren van schermvrije momenten en bewuster gebruik van technologie, geef je je kind de kans om op te groeien in een omgeving waarin interactie, leren en creativiteit voorop staan.

Schermloos Onder 6 helpt ouders en verzorgers om die balans te vinden en biedt ondersteuning bij het ontwikkelen van gezonde schermgewoonten. Samen kunnen we werken aan een gezonde digitale toekomst voor onze kinderen.

Heb je zelf een mening of idee bij ‘het eigen schermgebruik’? Laat het ons weten of ga in gesprek met ons!

Met dit pakket geven we ouders niet alleen praktische hulpmiddelen, maar ook de motivatie om schermvrije gewoonten op een positieve manier in hun leven te integreren. Het bevorderen van een gezonde digitale balans in huis is essentieel voor de ontwikkeling van kinderen, en dit pakket biedt een leuke en eenvoudige manier om daaraan te werken.

Wat zit er in het SO6 Schermvrij Pakket?

Het SO6 Schermvrij Pakket biedt diverse hulpmiddelen die zijn ontworpen om bewuste schermvrije momenten te creëren. Deze hulpmiddelen helpen niet alleen ouders, maar ook kinderen om actief deel te nemen aan het creëren van een gezondere digitale balans in huis.

1. Stickers voor schermvrije zones

De kleurrijke en speelse stickers uit het pakket maken het eenvoudig om specifieke gebieden in huis als “schermvrije zones” aan te duiden. Denk bijvoorbeeld aan de eetkamer, de slaapkamer van de kinderen, of een hoekje in de woonkamer. Door duidelijk aan te geven waar schermen niet zijn toegestaan, wordt het voor iedereen in het gezin makkelijker om deze nieuwe routine te volgen. Dit visuele hulpmiddel maakt het leuk voor kinderen om schermvrije regels te respecteren en motiveert hen om schermen vaker te laten liggen.

2. Schermhouder

Schermen, zoals telefoons en tablets, zijn vaak de grootste bron van afleiding in huis. Daarom bevat het pakket een handige schermhouder waarin je je schermen kunt opbergen tijdens schermvrije momenten. Door je telefoon, tablet of andere apparaten in deze houder te plaatsen, worden ze fysiek uit het zicht gehouden. Dit helpt niet alleen om onbewust scrollen te vermijden, maar vermindert ook de drang om je scherm steeds op te pakken. Op deze manier kun je je volledige aandacht geven aan gezinsactiviteiten of rustige, schermvrije momenten.

3. Onderzetters met feiten en reminders

Om je bewuster te maken van je schermgebruik, hebben we speciale onderzetters toegevoegd aan het pakket. Deze onderzetters bevatten interessante feiten over de voordelen van schermvrije tijd, zoals verbeterde communicatie met kinderen, verhoogde concentratie en meer rust in huis. Ze fungeren als een subtiele reminder om je scherm opzij te leggen, bijvoorbeeld tijdens gezinsmaaltijden of speelmomenten met de kinderen. Deze visuele prikkels zorgen ervoor dat je niet alleen je eigen schermgebruik onder controle houdt, maar ook het goede voorbeeld geeft aan je kinderen.

4. Detox timer

Het SO6 Schermvrij Pakket bevat een detox timer, een kleine zandloper die je helpt bij het plannen van schermvrije momenten. Draai de zandloper om en neem bewust tijd om even volledig los te komen van digitale prikkels. Dit kan tijdens het avondeten, bij het spelen met je kinderen, of gewoon om te ontspannen zonder scherm. De timer is een eenvoudige maar effectieve tool die visueel duidelijk maakt hoe lang een schermvrije pauze duurt. Het helpt gezinnen om gefocust te blijven op elkaar en de tijd optimaal te benutten.

Waarom het SO6 Schermvrij Pakket aanvragen?

Het SO6 Schermvrij Pakket biedt meer dan alleen fysieke hulpmiddelen – het is een inspiratiebron voor ouders die bewuster willen omgaan met schermtijd. Het pakket moedigt gezinnen aan om samen te werken aan het creëren van een evenwichtige digitale omgeving. Door deze hulpmiddelen te gebruiken, kun je geleidelijk nieuwe routines opbouwen die zowel voor ouders als kinderen waardevol zijn.

• Betrek je kinderen actief: De stickers en de detox timer maken het voor kinderen aantrekkelijk en begrijpelijk om schermvrije regels te volgen.

• Verminder onbewust schermgebruik: De schermhouder en onderzetters helpen je om je schermen fysiek en mentaal op een afstand te houden tijdens waardevolle gezinsmomenten.

• Bevorder rust en aandacht: Door vaker bewust voor schermvrije tijd te kiezen, creëer je meer rust in huis en bevorder je de aandacht voor elkaar.

Hoe vraag je het SO6 Schermvrij Pakket aan?

Wil je het SO6 Schermvrij Pakket gratis ontvangen en direct aan de slag gaan met schermvrije momenten in huis? Het aanvragen is heel eenvoudig door te klikken op onderstaande button, vanuit daar volg je onderstaande stappen:

1. Stuur ons een e-mail met als onderwerp “Stuur mij het SO6 Schermvrij Pakket”.

2. Vermeld je naam en adresgegevens in het bericht.

3. Binnen enkele dagen ontvang je het pakket en kun je beginnen met het creëren van meer waardevolle, schermvrije momenten met je gezin!

Door dit pakket aan te vragen, zet je de eerste stap naar een bewustere en gezondere relatie met schermen in huis. Samen werken we aan een betere balans tussen digitaal en echt contact, voor een gezonde toekomst voor onze kinderen.

Stuur mij het SO6 Schermvrij Pakket

Afgelopen maand werd in het vooraanstaande journal Jama Pediatrics een onderzoek gepubliceerd met de titel “Early-Childhood Tablet Use and Outbursts of Anger”

De kernvraag van het onderzoek: wat is de relatie tussen tabletgebruik op jonge leeftijd en woedeaanvallen en frustratie? De onderzoekers bestuderen een groep van 315 ouders van jonge kinderen (~3,5 jaar). Ze meten gedurende drie jaar (van 3,5 - 5,5 jaar) jaarlijks het tabletgebruik en de woede en frustratie van het kind.

Ze vinden drietal belangrijke resultaten:

1. Wanneer kinderen van 3,5 jaar meer op een tablet zitten, zitten ze meer uur op een tablet wanneer ze 5,5 jaar zijn;

2. Wanneer kinderen van 3,5 jaar meer op een tablet zitten, is er meer frustratie gemeten wanneer ze 4,5 jaar zijn;

3. Wanneer kinderen van 4,5 jaar meer woede en frustratie tonen, zitten ze meer op een tablet wanneer ze 5,5 jaar zijn.

Meer schermtijd = meer schermtijd

Het eerste resultaat onderschrijft het idee waar SO6 op hamert: meer schermtijd op vroege leeftijd leidt tot meer schermtijd op latere leeftijd. Wanneer je eenmaal begint aan een scherm - of het nu een tablet, smartphone of tv is - dan ontstaan er twee gevolgen:

1. Het kind vindt het interessant en vraagt er vaker om;

2. Als ouder vind je het op sommige momenten een makkelijk hulpmiddel om in te zetten - en de barrière wordt steeds lager.

Schermtijd ontneemt de kans op emotionele ontwikkeling

Het tweede en derde resultaat onderschrijven iets wat we ook in de praktijk zien. Een kind is soms “lastig” en laten we eerlijk zijn: een lastig kind komt zelden goed uit. Een scherm is dan de ideale “speen” - voor elke leeftijd.

Wanneer je echter beseft dat ieder moment waarop een kind woede of frustratie uit ook dient als een leermoment om woede en frustratie een plek te geven, dan wordt vrij snel duidelijk dat het geven van een scherm dit leermoment belemmert.

Begin met het geven van een scherm (i.c. een tablet) en op latere leeftijd ontstaat er meer woede en frustratie. Vervolgens grijp je als ouder bij ieder moment dat je kind woede of frustratie toont makkelijker naar een scherm.

Waarom is dit onderzoek zo belangrijk?

Eén van de grote discussies op dit moment in het scherm- & smartphonedebat gaat om correlatie vs. causaliteit. Met andere woorden: voor dit onderzoek kon men zich afvragen of meer schermtijd daadwerkelijk de oorzaak is van meer woede & frustratie (causaal verband) - of dat kinderen met meer schermtijd ook meer woede & frustratie tonen, maar dat dit komt door (bijvoorbeeld) een ander effect, zoals verschillen tussen huishoudens in inkomen of opleiding.

Deze studie is wat men noemt een longitudinaal onderzoek: op meerdere momenten wordt een effect gemeten om zo over tijd te kunnen bepalen dat de ene variabele het gevolg van de andere is.

Critici op het onderzoek naar negatieve effecten van schermtijd zeggen vrij snel dat de relatie complex is en dat er niet zomaar een causaal verband is. Dit onderzoek onderschrijft inderdaad dat de relatie complex is, maar dat het causale verband in een cirkel zichzelf versterkt: meer tablettijd leidt tot meer woede en frustratie en dit leidt tot meer tablettijd.

Hoe meer van dit soort onderzoeken gepubliceerd worden, hoe duidelijker het wordt dat de beredeneerde negatieve kanten van schermtijd zeer zwaar wegen voor de ontwikkeling van een kind.

Een kritische noot

Dit onderzoek is verre van perfect.

• De manier waarop ouders zijn geworven is niet duidelijk. Specifiek: het is onduidelijk of op de onderzoeksvraag ouders zijn afgekomen die meer woede/frustratie met hun kind ervaren.

• De “descriptive statistics” - de tabel waarin alle variabelen die onderzocht zijn getoond worden met hun gemiddelde en hun standaarddeviatie - is onduidelijk over de variabele tablettijd. Specifiek is de standaarddeviatie groter dan het gemiddelde, wat zou moeten betekenen dat ofwel de distributie van tablettijd niet normaal verdeeld is, of er een fout is gemaakt in het tonen van de tabel.

• Het onderzoek is gedaan in de COVID periode. Een periode waarbij ook veel ouders stress, woede en frustratie hebben ervaren. Dit zal zeer waarschijnlijk meegespeeld hebben in de gevonden resultaten.

We hebben de vraag uitstaan bij de onderzoekers en hopen op een antwoord in hoe zij aankijken tegen deze kritiek.

Tot slot

SO6 richt zich erop om samen met ouders te streven naar zo min mogelijk schermtijd tot de leeftijd van zes jaar. Na de leeftijd van zes jaar streven we naar gedoseerd schermtijd inzetten.

Wanneer ouders liever toch eerder schermtijd inzetten, dan raden we vooral aan dit niet te doen als speen of oppas, maar als gezamenlijke activiteit (samen met je kind kijken). Bovenstaand onderzoek onderschrijft dit principe.

Lisa woont met haar partner Joris en dochter Noor in Utrecht. Ze houden ervan om af en toe uit eten te gaan. Omdat ze beide een drukke baan hebben, proberen ze elke maand een keer samen met Noor in een restaurant te eten om even quality time door te brengen als gezin.

Noor is 4 jaar oud en vindt restaurants vaak saai. Ze zit niet graag lang stil en zodra de maaltijd langer op zich laat wachten, begint ze onrustig te worden. Lisa en Joris merkten al snel dat een ontspannen avondje uit vaak eindigde in stress om Noor bezig te houden. Toen Noor 2 jaar oud was, gaven ze haar daarom voor het eerst een tablet tijdens het eten. Het resultaat? Noor vermaakt, Lisa en Joris een rustig etentje. Iedereen tevreden.

Maar nu Noor ouder wordt, vragen Lisa en Joris zich af: moeten we dit blijven doen? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat de tablet niet altijd het middelpunt van aandacht wordt tijdens een avondje uit?

De vraag die Lisa stelde aan SO6:

• Kan schermtijd in een restaurant kwaad voor Noor – en zo ja, waarom?

• Hoe kunnen we zorgen dat Noor andere manieren vindt om zich te vermaken zonder meteen naar de tablet te grijpen?

Herkenbaar?

Het verhaal van Lisa, Joris en Noor zal voor veel ouders herkenbaar zijn. Het gemak van schermtijd om een gezellig etentje soepel te laten verlopen, komt veel gezinnen bekend voor. In dit artikel bespreken we de adviezen/tips die we Lisa en Joris gaven. Net zoals bij lange autoritten, geldt ook hier dat schermtijd op zichzelf niet meteen schadelijk is, maar er wel enkele belangrijke aandachtspunten zijn.

Op zichzelf kan het geen kwaad, maar we zien in de praktijk dat wanneer schermtijd in bepaalde situaties wordt gebruikt, dit een patroon kan vormen voor andere momenten. Als je dit als ouder goed in de hand hebt, is er geen direct probleem. Echter, wanneer je merkt dat schermtijd steeds vaker de oplossing wordt voor ongemak in verschillende situaties, is het verstandig om te reflecteren op hoe en waarom je het scherm inzet.

Waarom zou je iets aan schermtijd in een restaurant willen doen?

Uiteten gaan in een restaurant met het gezin is leuk en gezellig, alleen een scherm aanbieden heeft een effect, onder andere:

Onderbreking van de natuurlijke eetervaring: Wanneer kinderen tijdens het eten naar een scherm kijken, missen ze de kans om bewust om te gaan met hun eten. Schermtijd leidt vaak tot gedachteloos eten, waarbij het kind nauwelijks doorheeft wat het eet en hoeveel. Daarnaast missen ze het ontdekken van verschillende smaken, texturen en geuren, wat belangrijk is voor de ontwikkeling van ‘het leren eten’.

Minder ruimte voor spontane interactie: In een restaurant zonder schermen kunnen onverwachte, spontane interacties plaatsvinden die een kind belangrijke sociale lessen leren. Denk aan een kort gesprek met de serveerster, het observeren van de manier waarop anderen zich in het restaurant gedragen, of het opvangen van een gesprek tussen ouders en kinderen aan de aangrenzende tafel. Al deze momenten dragen bij aan het leren van sociale normen en omgangsvormen in een publieke ruimte. Wanneer een scherm tussen het kind en de omgeving staat, wordt deze natuurlijke leerervaring verstoord en krijgt het kind minder kans om zelf te experimenteren met communicatie en sociale vaardigheden in een veilige, laagdrempelige setting.

Beperking van creatief en probleemoplossend denken: Schermtijd in een restaurant biedt kinderen een directe oplossing voor verveling, maar het geeft hen weinig ruimte om hun creativiteit of probleemoplossende vaardigheden te ontwikkelen. Een kind dat zonder scherm zit, wordt uitgedaagd om op andere manieren met de situatie om te gaan. Dit kan variëren van het bedenken van een spelletje met de menukaart, het bouwen van torentjes met viltjes, tot het voeren van gesprekken over wat ze om zich heen zien. Deze momenten bevorderen creatieve oplossingen voor verveling en leren kinderen zelfstandig manieren te vinden om zichzelf te vermaken. Het geeft hen het vermogen om zich te concentreren op de omgeving en betrokken te blijven bij wat er om hen heen gebeurt, wat bijdraagt aan hun mentale ontwikkeling.

Wat kun je hieraan doen?

Voor elk gezin en iedere situatie zijn er andere oplossingen. Bij SO6 bieden we geen “one size fits all”-oplossing, maar we willen je graag helpen nadenken over hoe je met deze situatie kunt omgaan.

1. Is er een andere manier om het etentje in te richten? In de basis is uit eten gaan een keuze die je als gezin niet hoeft te maken. Lisa en Joris kunnen altijd concluderen dat Noor niet op een leeftijd is waarmee je rustig uit eten kunt. Wanneer een gezin dit toch wenst te doen, dan is het goed te kijken naar hoe het restaurantbezoek verloopt. Lisa en Joris merken dat ze vooral schermtijd inzetten wanneer het wachten te lang duurt of Noor onrustig wordt. Is er een manier waarop het restaurantbezoek soepeler kan verlopen, bijvoorbeeld door eerder te reserveren, te kiezen voor een kindvriendelijk restaurant met speelhoek, of eerder op de dag te gaan eten?

2. Kan Noor betrokken worden bij de oplossing? Kunnen Lisa en Joris Noor uitleggen dat een restaurantbezoek een gezinsactiviteit is? Misschien kan Noor zelf een idee bedenken om zich te vermaken, zoals een kleurplaat maken of samen een spelletje spelen. Dit geeft haar meer controle en kan helpen om de tablet even uit beeld te houden.

3. Zijn er alternatieve activiteiten? Als je merkt dat het lastig is om de tablet helemaal uit te sluiten, zijn er tal van andere manieren om je kind bezig te houden tijdens een restaurantbezoek. Denk aan kleurboeken, puzzels of een verhalenspel. Het gaat erom dat je geleidelijk de afhankelijkheid van de tablet vermindert.

Meer tips/adviezen kun je lezen in onze blog “Tip: Schermvrij uit eten gaan”.

Hoe begin je?

Lisa en Joris proberen nu Noor steeds meer te betrekken bij de restaurantbezoeken door haar uit te leggen dat schermtijd niet altijd een optie is. Ze nemen haar mee in het proces en vragen haar om mee te denken over andere leuke activiteiten. Noor doet enthousiast mee, bedenkt leuke verhalen en speelt met kleurpotloden aan tafel. Maar uiteindelijk vraagt ze vaak toch om de tablet als het wachten te lang duurt. Lisa en Joris begrijpen dat dit een proces is dat tijd nodig heeft en dat ze stap voor stap vooruitgang boeken.

Benieuwd hoe wij je verder kunnen helpen, net als Lisa en Joris? Neem contact met ons op!

Vrijblijvend oriëntatiegesprek

Stap een willekeurig restaurant binnen en negen van de tien keer zie je ergens een tafel met een gezin waar een beeldscherm gebruikt wordt ter vermaak voor een kind. Uit eten gaan met het gezin kan voor sommigen een uitdaging zijn om ‘het gezellig te hebben zonder scherm’. Echter naar ons idee kan het juist een mogelijkheid bieden voor binding, sociale interactie, moedigt kinderen aan om geduld en sociale vaardigheden te ontwikkelen en kunnen kinderen het ervaren als ‘iets leuks samen’ in plaats van ‘pap en mam gaan uit eten en wij zitten erbij’. Maar hoe doe je dit? Lees hieronder verder:

Praktische tips om zonder scherm te eten

Kiezen voor schermloos eten tijdens gezinsmaaltijden bevordert betere communicatie en het leert kinderen ook om de eetervaring te waarderen. Wij hebben een aantal tips hieronder uitgeschreven om samen met je gezin uit eten te gaan, zonder dat een scherm nodig is ter vermaak:

1. Geef zelf het juiste voorbeeld - laat die telefoon van tafel!: op het moment dat een ouder een telefoon pakt en kijkt naar het scherm, is de kans groter dat de kinderen vragen om een scherm. Laat de telefoon dus in je zak/tas/auto/thuis liggen en geef het goede voorbeeld!

2. Neem leuke spelletjes/tekeningen mee: pak klein, rustig speelgoed in om kinderen te vermaken terwijl ze wachten op eten. Voorbeelden zijn kleurboeken, puzzels of klein speelgoed dat niet veel ruimte inneemt. Laat thuis al zien wat je inpakt en geef aan dat ze ermee mogen spelen in het restaurant. Een extra tip hierbij voor de iets oudere kinderen: Laat ze thuis zelf kiezen en een tasje pakken met leuke dingen die ze mee willen nemen! Dit leidt ertoe dat ze al vooraf bezig zijn met ‘wat kan ik doen’ en dat ze minder snel vragen naar een scherm en eenmaal in het restaurant ze zelf uit hun tas kunnen pakken waar ze graag mee willen spelen.

3. Ga in gesprek met je kinderen: gebruik de maaltijd als een kans om contact te maken met je kinderen. Stel open vragen, deel verhalen of speel spelletjes zoals 'Ik zie, ik zie, jij ziet'.

4. Betrek je kinderen bij de eetervaring: laat kinderen deelnemen aan het eetproces door ze te laten helpen met het kiezen van ‘wat te eten of te drinken’, laat ze communiceren met het bedienend personeel of misschien zelfs te helpen met het dekken of het afruimen van de tafel, indien mogelijk. Tevens kun je het gesprek voeren over wat er allemaal gebeurt in een restaurant en hoe lang het duurt en waarom het lang duurt (gasten ontvangen, keuzes opnemen, drankjes inschenken, snijden groente/vlees/vis, koken etc.). Dit geeft inzicht in het proces en begrip voor ‘het wachten’.

5. Kies voor kindvriendelijke(re) restaurants: kies voor restaurants die zich richten op gezinnen en kindvriendelijke menu's en activiteiten aanbieden, zoals speelruimtes. Deze restaurants bieden vaak een meer ontspannen omgeving, omdat de kinderen zichtzelf kunnen vermaken, waardoor het gemakkelijker is om kinderen te vermaken zonder schermen.

6. Stel vooraf verwachtingen af: geef vooraf aan dat jullie uit eten gaan met het gezin en leg uit waar/hoe/wat etc. je gaat eten. Mocht je weleens schermen aanbieden, bespreek met je kinderen het plan om tijdens de maaltijd schermloos te eten voordat je op pad gaat. Leg uit waarom jullie het ‘belangrijk’ vinden en wat ze kunnen doen in plaats van schermen te gebruiken.

7. Ga niet uit eten!: misschien gek, maar mocht uit eten gaan altijd ‘strijd’ zijn en dus een scherm nodig is om ze te entertainen, vraag jezelf af: Voor wie doe ik dit? Waarom wil ik uit eten met het gezin? Misschien is het beter om te kiezen om thuis te eten, zonder schermen, of te kiezen voor een oppas en samen met je partner alleen naar een restaurant te gaan. 

Voordelen van schermloos eten

Zoals eerder genoemd zien wij diverse voordelen van het (uit) eten gaan zonder het gebruik van een scherm voor de kinderen. Om nog iets dieper in te gaan hierop, sommen we een aantal voordelen graag op:

• Verbeterde familieband: dineren zonder scherm biedt gezinnen een unieke kans om op een dieper niveau contact te maken. Wanneer schermen opzij worden gezet, is de kans groter dat gezinsleden zinvolle gesprekken voeren en hun gedachten, ervaringen en emoties delen. Deze regelmatige, persoonlijke interactie versterkt relaties, bouwt vertrouwen op en bevordert een gevoel van verbondenheid. Na verloop van tijd worden deze gedeelde momenten gekoesterde herinneringen die bijdragen aan een sterke familieband. Bijvoorbeeld, het bespreken van de hoogtepunten van de dag, het plannen van toekomstige activiteiten of gewoon genieten van elkaars gezelschap kan een positieve en ondersteunende gezinsomgeving creëren.

• Verbeterde sociale vaardigheden: dineren zonder schermen is een uitstekende manier voor kinderen om hun sociale vaardigheden te ontwikkelen en te verfijnen. In een omgeving zonder scherm worden kinderen aangemoedigd om verbaal te communiceren, aandachtig te luisteren en sociale signalen te observeren. Ze leren hoe belangrijk het is om, om de beurt te praten, oogcontact te houden en zichzelf duidelijk uit te drukken. Bovendien kunnen kinderen, zonder de afleiding van schermen, geduld oefenen terwijl ze wachten tot ze aan de beurt zijn om te spreken of tot hun eten arriveert. Deze praktijk in sociale interacties in het echte leven is cruciaal voor hun ontwikkeling, en helpt hen om zelfverzekerd en met goede manieren door sociale situaties te navigeren. Een kind dat bijvoorbeeld regelmatig deelneemt aan maaltijden zonder scherm, voelt zich waarschijnlijk meer op zijn gemak bij het voeren van gesprekken met leeftijdsgenoten en volwassenen, zowel thuis als in het openbaar.

• Bewust eten: maaltijden zonder scherm bevorderen mindfulness tijdens het eten, waardoor kinderen en volwassenen zich kunnen concentreren op de zintuiglijke ervaring van het eten. Zonder de afleiding van schermen kunnen kinderen aandacht besteden aan de smaak, textuur en geur van hun eten, waardoor ze verschillende smaken en keukens leren waarderen. Deze focus op de eetervaring kan leiden tot gezondere eetgewoonten, omdat kinderen eerder de honger- en volheid signalen van hun lichaam herkennen, waardoor het risico op overeten wordt verminderd. Bovendien moedigt bewust eten kinderen aan om langzamer te eten, hun eten grondig te kauwen en van elke hap te genieten, wat de spijsvertering en het algehele welzijn kan bevorderen. Een kind dat bewust eet, zal bijvoorbeeld eerder van zijn maaltijd genieten en een voorkeur ontwikkelen voor gezonde, voedzame voedingsmiddelen boven bewerkte snacks.

• Betere communicatievaardigheden: eten zonder scherm biedt een ideale omgeving voor kinderen om hun communicatievaardigheden te oefenen en te verbeteren. Zonder de afleiding van schermen hebben kinderen de mogelijkheid om hun gedachten te uiten, verhalen te delen en gesprekken te voeren met familieleden. Deze regelmatige oefening vergroot hun woordenschat, verbetert hun vermogen om ideeën te verwoorden en helpt hen om betere luisteraars te worden. Bovendien stelt het ouders in staat om effectieve communicatietechnieken te modelleren, zoals actief luisteren, open vragen stellen en doordacht reageren. Een gezin dat prioriteit geeft aan maaltijden zonder scherm, kan bijvoorbeeld merken dat hun kinderen zelfverzekerder communiceren en beter in staat zijn om hun behoeften en meningen in verschillende situaties te uiten.

• Geduld en zelfbeheersing controleren: eten zonder schermen helpt kinderen om geduld en zelfbeheersing te ontwikkelen, twee essentiële levensvaardigheden. In een wereld waarin directe bevrediging vaak de norm is, is het vermogen om geduldig te wachten op eten of op je beurt in een gesprek van onschatbare waarde. Maaltijden zonder scherm vereisen dat kinderen aanwezig zijn ‘in het moment’, wat hen kan helpen hun impulsen te beheersen en zelfdiscipline op te bouwen. Een kind dat bijvoorbeeld regelmatig eet zonder scherm, kan leren rustig te wachten tot de maaltijd wordt geserveerd of tot een gesprek is afgelopen, in plaats van direct entertainment te zoeken via een apparaat.

• Een rustige en gefocuste omgeving creëren: een eetervaring zonder scherm draagt ​​bij aan een rustigere en meer gefocuste sfeer tijdens de maaltijd. Zonder de constante stimulatie van schermen wordt de maaltijd een vredig ritueel waarin gezinsleden kunnen ontspannen en bijkomen van de dag. Deze rustige omgeving verbetert niet alleen de eetervaring, maar helpt ook stress en angst te verminderen, wat het algehele mentale welzijn bevordert. Een gezin dat bijvoorbeeld consequent eet zonder schermen, kan merken dat er minder conflicten zijn tijdens de maaltijd en dat het gevoel van tevredenheid en ontspanning toeneemt.

Conclusie

Door ervoor te kiezen om schermen tijdens de maaltijd opzij te zetten, kunnen gezinnen hun communicatie verbeteren, hun banden versterken en belangrijke levensvaardigheden bij kinderen ontwikkelen. De simpele handeling van samen eten zonder afleiding kan een diepgaande impact hebben op de sociale, emotionele en fysieke ontwikkeling van een kind, wat uiteindelijk leidt tot een gezelliger, gezonder en gelukkiger gezinsleven. Door boeiende activiteiten te bieden, kinderen te betrekken bij het eetproces en duidelijke verwachtingen te stellen, kunnen ouders zinvolle en memorabele maaltijden creëren die verbinding en sociale vaardigheden bevorderen.

Contact

Benieuwd hoe wij je verder kunnen helpen? Neem contact met ons op via onderstaande button of schrijf je in voor onze maandelijkse updates.

Vrijblijvend oriëntatiegesprek

Tip: Aangename lange autoritten zonder scherm

Lange reizen met jonge kinderen wordt door veel ouders als een uitdaging gezien. Een scherm helpt veel ouders de reis rustig te laten verlopen. Maar wat als je een reis wilt inrichten zonder schermen? Lees hieronder onze tips:

Tip verder lezen!

Case: Schermtijd tijdens lange autoritten

Mark en Eline hebben een zoon Erik. Erik krijgt tijdens lange autoritten een tablet. Dit is om Erik stil te houden en voor Mark om zich te kunnen concentreren op het autorijden. Eline is echter zwanger van een tweede kind en ze willen af van de schermtijd van Erik in de auto.

Mark kwam in contact met SO6 met twee vragen:

• Kan dit type schermtijd überhaupt kwaad voor Erik - en zo ja waarom?

• Hoe zorgen we ervoor dat het tweede kind niet direct met een tablet in de auto zit?

Case verder lezen!

Uitgelicht: Vakantieritten en urenlang op een scherm zitten - een probleem of "begrijpelijk zoethoudertje"?

Zonder kinderen is een autorit of vliegreis al vermoeiend, mét kinderen komen er nóg meer uitdagingen bij. Voor velen is een scherm (tablet, telefoon of scherm in de auto/het vliegtuig) een goede oplossing om die extra uitdagingen op te vangen.

Op 6 juli 2024 publiceerde Nu.nl een artikel met de vraag of het kwaad kan een kind een scherm te geven tijdens lange autoritten. SO6 gaat hier dieper op in:

Artikel verder lezen!

Discussie: Op welke leeftijd een smartphone?

De maand juli stond in het teken van het initiatief Smartphonevrijopgroeien.nl. Naar aanleiding hiervan hebben we meerdere argumenten op een rijtje gezet voor de algemene discussie voor het stellen van leeftijdslimieten op zowel schermtijd als het bezit van een eigen smartphone.

• Artikel 1: Op welke leeftijd een smartphone?

• Artikel 2: Vijf argumenten tegen schermtijdbeperking

• Artikel 3: Schermtijd & Smartphones - wat is de discussie?

• Artikel 4: Het “speen”- en “oppas”-effect van schermtijd

• Artikel 5: Tijdverdringing

De artikelen dienen vooral als basis voor onze toekomstige content. We streven ernaar onze content steeds toegankelijker te maken.

In gesprek met ons?

Heb je vragen over schermtijd en de impact hiervan op de ontwikkeling van je kind? Of wil je graag meer weten over hoe wij je kunnen helpen met het verminderen van schermtijd voor je kind? Plan dan een vrijblijvend oriëntatiegesprek met ons in.

Vrijblijvend oriëntatiegesprek

Subscribe now

Mark woont met zijn vriendin Eline en zoon Erik in de Randstad. Van origine komt Mark uit Zeeland. Het gezin zit daarom minimaal één keer per maand 1 uur en 15 minuten heen en terug in de auto om Mark zijn ouders te zien.

Erik is 3,5 jaar en van kinds af aan niet de makkelijkste in de auto. Erik zit niet graag stil. De autorit verveelt hem dusdanig, dat hij het Mark en Eline goed laat merken. Toen Erik 1,5 jaar was, wilden Mark en Eline het schermloos oplossen. Voor Mark leverde dit echter teveel frustratie op en de 2,5 uur in de auto was iets waar hij behoorlijk tegenop zag. Ze hebben er toen voor gekozen in de auto Erik een tablet te geven. Erik stil, Mark een rustige rit, Eline tevreden - iedereen blij.

Ondertussen is Eline zwanger van een tweede kind. Het liefste stellen Mark en Eline de schermtijd voor het tweede kind zo lang mogelijk uit, maar de lange autoritten vormen wel een probleem in het ritme van het gezin.

Mark kwam in contact met SO6 met twee vragen:

• Kan dit type schermtijd überhaupt kwaad voor Erik - en zo ja waarom?

• Hoe zorgen we ervoor dat het tweede kind niet direct met een tablet in de auto zit?

Is dit herkenbaar?

Het verhaal van Mark, Eline & Erik en hun aankomende jongste telg is niet uniek. Mark stelde zijn eerste vraag ook vooral bevestigend “Het lijkt me dat dit geen kwaad kan, maar hoor het graag als ik het verkeerd zie.” We hebben de input die we aan Mark en Eline hebben gegeven ten aanzien van deze vraag verwerkt in dit stuk over vakantieritten en urenlang op een scherm zitten. Dit gaat over langere autoritten dan de maandelijkse trip naar Zeeland, maar de strekking blijft hetzelfde: op zichzelf kan het geen kwaad. Wat we in de praktijk echter zien is dat het geven van een scherm in de auto een precedent schept voor andere schermtijdmomenten, zowel voor het kind als voor de ouder. Als je verder scherp op de schermtijd zit als ouder - en dit helpt ervoor te zorgen dat je kind bij opa en/of oma op bezoek gaat - dan is er op zichzelf geen probleem. Als je merkt dat langzaamaan er meer schermtijd insluipt buiten de auto, dan is het moment goed te reflecteren in welke context je een scherm geeft en met welk doel.

Waarom zou je hier iets aan willen doen?

Er zijn een aantal redenen waarom je iets aan een autorit met schermtijd zou willen doen:

1. Precedent scheppen: In de praktijk zien we dat wanneer ouders schermtijd inzetten om een bepaald ongemak te voorkomen (als een speen/oppas) dit het makkelijker maakt om te grijpen naar het scherm als oplossing op andere “ongemakkelijke” momenten. Met andere woorden: zodra je begint met het inzetten van een scherm, wordt de drempel om voor jezelf als ouder het scherm vaker in te zetten steeds lager. Tegelijkertijd zien we dat kinderen ook meer naar gaan vragen.

2. Gemiste kans: Naast het negatieve aspect van het scheppen van een precedent is het inzetten van een scherm ook een gemiste kans voor de ontwikkeling van je kind. Een autorit is letterlijk een reis waar nieuwe indrukken opgedaan kunnen worden en op een specifieke manier met elkaar als gezin geïnteracteerd kan worden. Wanneer je de rust en het optimisme kunt vinden om een negatieve verwachting van de lange autorit om te zetten in een leermoment voor je kind, dan zijn er veel dingen die je tijdens de reis kunt doen. Bekijk hier onder andere onze tips voor een aangename lange autorit om dit leermoment te faciliteren.

3. Andere kinderen: De tweede vraag impliceert al dat ze iets willen doen aan de schermtijd van Erik in de auto vanwege het tweede kind. Zodra je eenmaal begonnen bent aan schermtijd, wordt het lastig dit terug te draaien (voor zowel het kind als de ouder). Wanneer je echter tegelijkertijd wilt dat een ander kind niet direct op jonge(re) leeftijd achter een scherm zit, dan is het zaak de schermtijd tijdens de lange autorit ook aan te passen.

Wat kun je hier aan doen?

Voor ieder gezin en gezinssituatie zijn er andere oplossingen te bedenken. SO6 biedt geen “one size fits all”-oplossingen, maar wil je wel helpen hoe je het beste over deze case kunt nadenken:

1. Is de aanleiding anders in te richten? De aanleiding is dat Mark veel stress ervaart tijdens het rijden vanwege dat zijn zoon Erik niet rustig is. Mark wil zich kunnen richten op de rit. Kan Mark zorgen dat de autorit niet deze stress met zich meebrengt?

   Wellicht kan Mark:

   1. Niet zelf rijden, maar bijvoorbeeld Eline laten rijden;

   2. Met zijn ouders bespreken of zijn ouders naar hem komen, of ergens in het midden kunnen afspreken.

2. Is er een manier om het kind te betrekken bij de oplossing? Mark geeft Erik een tablet omdat ze dat nu gewend zijn. Kan Mark met Erik overleggen of hij iets anders wilt doen tijdens de rit waar Erik zich mee bezig kan houden?

3. Zijn er alternatieve activiteiten om uit te voeren? Als de aanleiding niet anders valt in te richten en het kind niet betrokken kan worden, kan je nog steeds overwegen of de tablet hét alternatief is om in te zetten. Welicht kan Erik een tekening maken om aan opa en oma te geven, of kan er een spelletje gedaan worden om de tablet uit te stellen. SO6 helpt graag meedenken met welke alternatieven voor jullie gezin passend zijn.

Hoe begin je?

Mark en Eline zien hun aanstaande kind als de voornaamste reden om de schermtijd van Erik tijdens de lange autorit te verminderen. Ze proberen Erik nu al bij de oplossing te betrekken door aan hem uit te leggen dat straks met de nieuwe baby er geen mogelijkheid is om op een scherm te zitten in de auto. Erik vindt het meedenken voor nu vooral leuk, komt - voor korte momenten - met zijn eigen ideeën (zijn Spiderman bekijkt de lantaarnpalen waar hij langs kan slingeren), doet ook mee met alternatieve activiteiten, maar uiteindelijk vraagt hij toch vroeger of later om de tablet. Mark en Eline weten dat het een proces is dat stap-voor-stap vooruitkomt en uiteindelijk hopen ze dat Erik steeds minder en minder een scherm pakt.

Benieuwd hoe wij je verder kunnen helpen net als Mark? Neem contact met ons op.

Vrijblijvend Oriëntatiegesprek

Lange reizen met jonge kinderen wordt door veel ouders als een uitdaging gezien. Zonder kinderen is een autorit of vliegreis al vermoeiend, mét kinderen komen er nóg meer uitdagingen bij. Voor velen is een scherm (tablet, telefoon of scherm in de auto/het vliegtuig) een goede oplossing om die extra uitdagingen op te vangen.

Op 6 juli 2024 publiceerde Nu.nl een artikel met de vraag of het kwaad kan een kind een scherm te geven tijdens lange autoritten. Aan het woord komt Justine Pardoen van Bureau Jeugd & Media en haar stelling is dat een scherm voor dit moment een “uitzonderlijke situatie” betreft en het als “zoethouder” begrijpelijk is en niet veel kwaad kan.

In de kern is SO6 het eens met deze strekking: je maakt niet vaak lange autoritten en het is begrijpelijk dat ouders het inzetten. Wel zien we liever dat een nuance gemaakt wordt waarin er a) onderscheid in leeftijd gemaakt wordt; en b) de praktische context meegenomen wordt waarin een kind zich bevindt ten aanzien van schermgebruik - in plaats van dat alle ouders nu verteld wordt dat een scherm tijdens een lange autorit geen kwaad kan.

Nuance in leeftijd

We zijn niet exact op de hoogte van hoe Mevr. Pardoen er persoonlijk instaat, maar Bureau Jeugd & Media heeft een pagina over richtlijnen. Hier wordt geen onderscheid gemaakt op basis van leeftijd. De basisinsteek van BJM is dat ieder gezin de kwestie van hoeveel schermtijd gezond is moet beschouwen op een wijze die voor hen werkt.

Schermloos Onder 6 staat hier - zoals de naam impliceert - anders in. Onze redenen hiervoor zijn hier te vinden. Stel je leest dit stuk en je vindt deze grens van geen schermtijd tot 6 jaar in de woorden van BJM “niet passen bij je gezin”, dan zijn er nog genoeg instanties die de grens van geen schermtijd tot 1,5-2 jaar aanhouden.

Het lijkt ons niet waarschijnlijk dat Mevr. Pardoen en BJM erinstaan dat een kind van 9 maanden op dezelfde manier in de auto zit als een kind van 9 jaar. Het zou het stuk van Nu.nl gesierd hebben aan te geven of het zien van een lange autorit als “uitzondering” voor alle leeftijden geldt - of dat er toch een verschil zit in het geven van een tablet aan een kind van 9 maanden, 3 jaar of 9 jaar (en zo ja, wat dit verschil dan volgens hun expertise is).

Nuance in praktische context

In de praktijk zien we een behoorlijk verschil tussen gezinnen en hoe zij de regels rondom schermtijd inzetten. In het Iene Miene Media onderzoek 2024 zien we dat één op de vijf kinderen drie uur per dag bezig is met digitale media - en specifiek: één op de vijf kinderen meer dan anderhalf uur televisie op een dag kijkt en één op de tien kinderen meer dan een uur per dag filmpjes op mobiel zit te kijken.

We gaan ervanuit dat Mevr. Pardoen op de hoogte is van deze cijfers. Kunnen we stellen dat voor deze “top 10%-20%” van gezinnen er geen negatief effect zit aan een “uitzonderlijke situatie”? Zou het niet veel beter zijn in een dusdanig stuk op Nu.nl het schermgebruik van de autorit te plaatsen in de context van het algemene schermgebruik van het gezin? Want als de situatie van “veel schermtijd tijdens de lange rit” in hun praktijk niet zo “uitzonderlijk” is - maar een lichte uitbreiding van het aantal uren schermtijd - dan ligt hier volgens ons een verantwoordelijkheid voor experts die in de media verschijnen om aandacht aan te schenken.

Hoe staat SO6 erin?

Er zijn ouders die het geluk mogen hebben dat hun kind de auto geweldig vindt (“Lekker in de auto zetten joh, slapen ze zo!”). Er zijn ook ouders (incluis ondergetekende) die niet deelachtig in dit geluk zijn. Ouders, waarbij hun kind op het moment van in de auto zetten transformeert in de Hindu-god Shiva en het onduidelijk is waar alle ledematen vandaan komen die het portier beet houden. Ouders, waarbij het kind graag laat merken de autorit niet bepaald te waarderen. Ouders, die opzien tegen elke activiteit die de auto vergt.

Wanneer je in een situatie zit als deze ouders en je kind nog niet op een leeftijd is dat je er goed mee kunt communiceren, worden verschillende oplossingen geprobeerd. Een scherm vormt hierin een goede “speen” en zorgt voor een aangenamere rit.

Nu kun je stellen “Wat is het probleem van een kind van zeg 9 maanden die voor die ene autorit 2-3 uur filmpjes kijkt?” Op zichzelf lijkt hier totaal geen lange termijn negatief effect uit voort te komen. Er is geen enkele serieuze instantie die dat met de kennis van dit moment zal claimen. Als je echter in de praktijk kijkt naar wat er gebeurt, is dat die ene autorit een precedent schept voor zowel ouder als kind. Het kind vraagt om weer een filmpje te kijken - en de ouder denkt “gut dat is wel erg lekker ja” - of andersom het kind wil niet in de auto en het eerste waar je als ouder naar grijpt is “dan mag je weer even op de mobiel.”

Deze case hebben we meerdere keren voorbij zien komen van ouders waar SO6 mee gesproken heeft: op vroege leeftijd wordt met autoritten snel naar een tablet/telefoon gegrepen in de auto - en vervolgens ligt er zowel voor de ouders als voor het kind een verwachtingspatroon klaar dat in de auto rustig filmpjes gekeken kunnen worden.

Het is vooral dit punt waar we op willen hameren dat je dit als gezin voorkomt. Samengevat:

• Wees je bewust van het feit dat op welke leeftijd je ook schermtijd geeft het voor zelf jezelf als het kind makkelijker wordt om hier een volgende keer weer als oplossing naar te grijpen.

• Probeer alternatieven voor schermtijd, iedere rit opnieuw.

• Lees onze tips voor aangename lange autoritten zonder scherm

Contact

Wil je in contact komen met ons? Graag!

Vrijblijvend Oriëntatiegesprek

Lange reizen met jonge kinderen wordt door veel ouders als een uitdaging gezien. Een scherm helpt veel ouders de reis rustig te laten verlopen. Maar wat als je een reis wilt inrichten zonder schermen? Lees hieronder onze tips:

Tips voor succesvol reizen zonder scherm

Door reizen zonder scherm te omarmen en boeiende alternatieven op te nemen, kun je een leuke(re) en interactieve autorit creëren die jonge kinderen op een gezondere, schermvrije manier vermaakt. Een paar handige tips om de autorit schermvrij te maken:

• Plan vooruit: bereid verschillende activiteiten voor en wissel ze af tijdens de reis om alles fris en interessant te houden.

• Betrek de kinderen erbij: laat kinderen helpen bij het kiezen en inpakken van de activiteiten die ze willen doen. Dit geeft ze een gevoel van controle en dat ze meer zin hebben in de reis.

• Stop regelmatiger met autorijden: plan vaker pauzes in om te stretchen, rond te rennen en energie te verbranden. Dit helpt rusteloosheid te voorkomen en zorgt ervoor dat iedereen zich prettiger voelt.

• Blijf positief: omarm de uitdaging zonder scherm als een kans voor ‘gezelligheid’ en een mogelijkheid om ze te leren zich zonder scherm te vermaken. Behoud een positieve houding om de toon te zetten voor een leuke en plezierige reis.

• Wees flexibel: wees bereid om van activiteit te wisselen als iets hun aandacht niet vasthoudt. Flexibiliteit is de sleutel om de reis voor iedereen plezierig te houden.

Alternatieven voor reizen zonder scherm

1. Interactief verhalen vertellen: moedig kinderen aan om verhalen te vertellen, door om de beurt te doen of door samen een verhaal te maken. Dit kan hun verbeelding stimuleren en ze voor langere tijd bezig houden.

2. Reisbingo: maak bingokaarten met afbeeldingen van dingen die je vaak op de weg ziet, zoals dieren, soorten voertuigen en herkenningspunten. Kinderen kunnen items markeren als ze ze zien, waardoor de reis interactief en leuk wordt.

3. Luisterboeken en muziek: kies leeftijdsgeschikte luisterboeken of afspeellijsten met muziek voor kinderen. Luisterboeken kunnen hun aandacht trekken met spannende verhalen, terwijl muziek een geweldige manier kan zijn om mee te zingen en de tijd te doden.

4. Snacktijdplezier: pak een verscheidenheid aan gezonde snacks in en verander snacktijd in een activiteit. Gebruik leuke bakjes en laat kinderen een mini-picknick houden in de auto. Dat de auto een beetje viezer wordt vanwege ‘de mini-picknick’ maakt dan niet uit, toch? De auto schoonmaken moet je toch ;-)

5. Kleur- en activiteitenboeken: neem kleurboeken, kleurpotloden en activiteitenboeken mee met puzzels, doolhoven en eenvoudige spellen. Deze kunnen kinderen bezighouden en hun fijne motoriek stimuleren. Een handige optie is een uitwisbaarboekje met ‘krijtstiften’, een bekend merk hiervoor is Jaq Jaq Bird krijtboekjes.

6. ‘Ik zie ik zie, wat jij niet ziet’: Speel het klassieke "Ik zie ik zie, wat jij niet ziet"-spel, waarbij één persoon iets beschrijft wat hij ziet en de anderen proberen te raden wat het is. Dit spel helpt kinderen hun observatie- en beschrijvingsvaardigheden te oefenen.

7. Draagbaar speelgoed en spellen: Kleine, reisvriendelijke speeltjes zoals magnetische tekenborden/puzzels, raamstickers, actiefiguren of sets kunnen lang vermaak bieden zonder veel ruimte in te nemen.

8. Organizertas aan de voorstoel: door alle attributen in een organizertas te hangen aan de stoelen, zorg je ervoor dat je kind de spullen zelf kan pakken en kan wisselen wanneer hij/zij dat wenst.

9. Tekentafel voor op schoot: om te kunnen kleuren en te puzzelen is een ‘tafel’ erg handig. Maak gebruik van flexibele tekentafels om ervoor te zorgen dat een kleurplaats vast blijft zitten en niet constant valt.

10. Kaartlezen: Geef kinderen een eenvoudige kaart van de route en leer ze hoe ze deze moeten volgen. Dit kan zowel leerzaam als leuk zijn, waardoor ze een gevoel van betrokkenheid bij de reis krijgen.

11. Traditionele spellen: Speel traditionele spellen zoals het "20-vragen spel", "kentekenspel” of "alfabetspel". Deze spellen zijn gemakkelijk te spelen en vereisen geen materialen.

12. Gespreksstarters: Maak een lijst met leuke en boeiende vragen om gesprekken op gang te brengen. Onderwerpen kunnen variëren van favoriete dieren en droomvakanties tot gekke 'wat als'-scenario's.

Conclusie

Het klinkt misschien als een enorme uitdaging, reizen zonder scherm, maar reizen met jonge kinderen kan leuk zijn zonder afhankelijk te zijn van schermen. Door boeiende activiteiten en spellen te plannen, kun je autoritten interactiever en leuker maken voor het hele gezin!

Contact

Benieuwd hoe wij je verder kunnen helpen? Neem contact met ons op via onderstaande button of schrijf je in voor onze maandelijkse updates.

Vrijblijvend oriëntatiegesprek

Sinds ons eerste bericht naar de buitenwereld over waar we met Schermloos Onder 6 (SO6) mee bezig zijn, hebben we veel reacties gehad. De meeste reacties zijn positief geweest en voor veel mensen blijkt het een herkenbaar probleem waar we mee aan de slag zijn gegaan.

De voornaamste “pushback” die we van mensen hebben gehad is het idee dat “schermloos” nogal een zware term is. De meeste mensen in ons netwerk prefereren liever dat het schermgebruik “in balans is”. Dit begrijpen we volledig.

Samen met jou streven we naar zo min mogelijk schermtijd bij kinderen jonger dan zes jaar. Is schermloos daarmee haalbaar in de huidige maatschappij? Niet altijd en niet voor iedereen. Het gaat ons om de bewustwording van de negatieve gevolgen van schermtijd - en de alternatieven die je als ouder kunt inzetten. Twee van de voornaamste redenen waarom ouders hun kind schermtijd geven zijn:

1. Om de eigen handen vrij te hebben c.q. even rust voor zichzelf te hebben (het oppas-effect); 

2. Om het kind rustig te krijgen (het speen-effect). 

Dit begrijpen wij - zelf ook ouders zijnde - volledig. Echter, een scherm is geen oppas of speen. Een scherm is voor een kind zeer interessant - maar het leidt op zijn minst tot tijdverdringing (time displacement). Oftewel, kinderen zitten op een scherm een spelletje te spelen of een filmpje te kijken, terwijl ze op ditzelfde moment andere activiteiten kunnen doen die beter zijn voor hun ontwikkeling.

Waarom op jonge leeftijd streven naar geen schermtijd?

We baseren ons op een combinatie van drie argumenten:

• Er is geen bewijs voor het idee dat er een vaardigheid beter ontwikkeld wordt mét een scherm dan een schermloos alternatief voor kinderen jonger dan zes jaar.

• Er zijn zeer veel indicatoren dat schermtijdactiviteiten leiden tot tijdverdringing waarbij activiteiten die wél bewezen goed zijn voor de ontwikkeling worden verdrongen.

• De hersenen van kinderen ontwikkelen zich dusdanig dat hetgeen geleerd wordt in de eerste jaren de basis vormt voor verschillende emotionele- en cognitieve vaardigheden op latere leeftijd. Wat kinderen op vroege leeftijd niet geleerd hebben, wordt op latere leeftijd moeilijker om “in te halen”.

Gecombineerd betekent dit dat er geen reden is om schermtijd te geven en genoeg redenen zijn om te zorgen dat de cruciale ontwikkeltijd van kinderen niet “verloren” gaat aan schermen.

Hiermee zeggen we niet dat iedere schermloze activiteit waardevol is voor de ontwikkeling. Wel stellen we dat hoe schermtijd door veel ouders in praktijk ingezet wordt dat in vrijwel alle gevallen niet is. Daar komt bovenop dat wanneer schermtijd een optie is voor jonge kinderen, we zien dat het steeds makkelijker wordt voor ouders die optie in te blijven zetten. De barriere wordt steeds lager. Een scherm is in veel situaties de beste speen en/of oppas. Wanneer kinderen op deze wijze op jonge leeftijd meer blootgesteld worden aan activiteiten op een scherm, leidt dit op latere leeftijd tot het eerder grijpen naar activiteiten op een scherm. Daarom is het beter het kind op jonge leeftijd zo veel mogelijk alternatieven voor schermen te bieden, zodat ze op latere leeftijd niet bij het eerste het beste moment van verveling of verdriet een scherm pakken.

Hier probeert SO6 bij te helpen door te informeren, ervaringen te delen en alternatieven aan te reiken voor schermtijd op jonge leeftijd.

Hulp nodig?

Vind je dit interessant en/of wil je graag in gesprek met ons? De digitale koffie staat koud te worden!

Vrijblijvend Oriëntatiegesprek

Na ons artikel over de leeftijdsgrens van 14 jaar voor een eigen smartphone zoals voorgesteld door smartphonevrijopgroeien.nl appte een oude vriend “Ah, dus jullie zijn ook tegen schermtijd?” Het was een mooie aanleiding om de discussie scherp te zetten:

Voor- en tegenstanders van wat?

Om te beginnen: SO6 is niet “tegen schermtijd”, evenals Smartphonevrij Opgroeien niet “tegen smartphones” lijkt te zijn als je hun site op de genuanceerde boodschap doorneemt.

Wat we echter stellen is het volgende:

1. Over de afgelopen decennia is er een techniek in ons leven gekomen die zowel ons professionele leven als onze vrijetijdbesteding ingrijpend heeft veranderd. Niet alleen volwassenen, maar ook kinderen krijgen in toenemende mate toegang tot deze techniek en op een steeds jongere leeftijd.

2. Organisaties als SO6 en Smartphonevrij Opgroeien stellen dat deze techniek niet voor alle leeftijden geschikt is. Zij zijn daarmee voorstanders van limieten stellen op schermtijd en smartphones.

3. De argumenten die voorstanders van limieten stellen op schermtijd en smartphones geven, bestaan uit een breed pallet. Zij stellen dat onderzoeken steeds meer uitwijzen dat er negatieve effecten zijn en dat limieten nodig zijn om deze negatieve effecten tegen te gaan.

4. Onderzoekers als Dr. Helen Vossen en Prof. Etchells hebben moeite met a) de gepresenteerde negatieve effecten van de onderzoeken waar voorstanders van het stellen van limieten naar verwijzen; en b) de manier van communiceren wat volgens hen in de media gepaard gaat met een gevoel van angst verspreiden. Zij zijn daarmee tegenstanders van limieten stellen op schermtijd en smartphones - voornamelijk vanuit het idee dat op basis van angst en onvolledig onderzoek nooit de juiste beslissingen worden genomen.

Dit laatste klinkt zeer logisch en daarom zoomen we graag in op de argumenten aangedragen door de tegenstanders van het stellen van limieten - en reageren we vervolgens daarop vanuit de voorstanders van het stellen van limieten.

Tegenstanders van limieten op schermtijd & smartphones

Waar verzetten tegenstanders van het stellen van limieten op schermtijd & smartphones zich tegen? Het is goed om te benadrukken dat er geen enkele reden is te twijfelen aan de oprechtheid van deze onderzoekers. Zij hebben het beste voor met de maatschappij en benadrukken vaak expliciet dat ze vooral op een genuanceerde manier de discussie willen voeren.

Wat zijn de sterkste argumenten van tegenstanders?

1. Genuanceerde discussie: Wanneer je kijkt naar hoe de media omgaat met de onderzoeken waar voorstanders voor het stellen van limieten op schermtijd zich op richten, dan gaat dit gepaard met angstzaaiende titels. Dit leidt niet tot een genuanceerde evaluatie van schermtijd. Het valt volgens tegenstanders van het stellen van limieten op schermtijd niet te ontkennen dat er ook positieve kanten zitten aan schermtijd en dit moeten we in de maatschappelijke discussie niet uit het oog verliezen.

2. Onderzoek niet sluitend: Wanneer je ieder individueel onderzoek naar schermtijd, smartphonegebruik of sociale media bestudeert is er altijd iets op aan te merken. Denk hierbij aan dat:

   1. Het aantal participanten zeer laag is om algemene conclusies te trekken;

   2. Er geen eenduidige manier is van het meten van schermgebruik - en hierin veel fouten gemaakt worden;

   3. Resultaten over het algemeen duiden op het idee dat er een relatie bestaat (correlatie), maar niet welke richting deze relatie opgaat (causatie). Met andere woorden: ook al vinden we dat schermtijd gerelateerd is aan bijvoorbeeld obesitas, is meer schermtijd dan de oorzaak voor obesitas, of is obesitas de oorzaak van meer schermtijd?

   4. Wanneer we inzoomen op de resultaten, dan zien we dat de gemeten effecten dusdanig klein zijn, dat het lastig is echt te spreken van een impact. Ter voorbeeld haalt Prof. Etchells in zijn boek “Unlocked” een studie aan van Amy Orben & Andrew Przybylski (2020) die hij vertrouwt waarin men vindt dat een uur schermtijd op een doordeweekse dag 9 minuten minder slaap betekent. Dit is in de ogen van Prof. Etchells verwaarloosbaar weinig.

3. Integraal onderdeel van de maatschappij: De techniek is een integraal onderdeel van ons leven geworden. Voor de generatie die gaat komen zal dit niet stoppen en waarschijnlijk zal dit alleen maar toenemen. Het is daarom beter op bewuste wijze de digitale techniek te introduceren in het leven van kinderen, dan het ze te verbieden. In dit opzicht is er een leeftijdsgrens/puberteitsgrens voor ouders waarna het moeilijker wordt om met kinderen te communiceren en hen grenzen te (leren) stellen. Daarom is het beter schermen/smartphones voor die tijd te introduceren.

We hebben ons best gedaan deze argumenten zo sterk mogelijk te formuleren. Het is nu eenmaal geen makkelijk onderwerp en zelfs als je fervent voorstander van limieten stellen op schermtijd of smartphones bent, zul je toch ergens moeten erkennen dat dit geen zwakke argumenten zijn. Wat hebben voorstanders van het stellen van limieten hier tegenin te brengen?

Voorstanders van limieten op schermtijd & smartphones

Het zou voor ons makkelijker zijn in te zoomen op de argumenten vanuit de limiet waar SO6 zich op richt. Deze zijn hier te vinden. Voor dit stuk houden we het algemeen ten aanzien van wat voorstanders grosso modo aandragen tegen bovenstaande argumenten:

1. Genuanceerde discussie: Het zou goed zijn als tegenstanders van limieten stellen expliciet zouden benoemen welke positieve effecten ze voor het goed voeren van een genuanceerde discussie missen. Deze lijken geïmpliceerd, maar worden zeer zelden gedefinieerd - laat staan voor bijvoorbeeld kinderen. Het is verwonderlijk te noemen dat verschillende mensen oproepen voor een genuanceerde en gebalanceerde discussie, maar dit vooral doen vanuit een agitatie over de negatieve effecten en de voor hen “angstzaaiende berichtgeving”. Het resultaat is dat er juist geen genuanceerde discussie plaatsvindt, enkel een bagatellisering van de negatieve effecten - tot ergernis en frustratie van voorstanders van het stellen van limieten. Wat zijn de positieve kanten van het geven van schermtijd aan kinderen? En in hoeverre wil je een argument maken dat dit positiever is dan een schermloos alternatief? En als je hier écht een argument van wilt maken, hoe ga je om het feit dat in de praktijk we vooral zien dat voor ouders de motieven voor het geven van schermtijd & smartphones niet bepaald zit in het stimuleren van enige ontwikkeling van het kind. Voor veel ouders zit het motief voor het geven van schermtijd & smartphones in een speen-/ en oppaseffect. Tegenstanders van het stellen van limieten zullen scherper moeten stellen wat voor hen aan positieve kanten in de balans gelegd moeten worden voor een genuanceerde discussie.

2. Onderzoek niet sluitend: Op ieder individueel artikel dat gepubliceerd is ten aanzien van de effecten van schermtijd valt iets op aan te merken. Om vervolgens daarmee alle onderzoeken op een onderwerp volledig van tafel te vegen, is eerder een zwaktebod dan een solide argumentatie. De stellingname is niet gericht op het idee constructief vooruit te komen ten aanzien van de kennis op een onderwerp, maar puur om de opgedane kennis in diskrediet te brengen. Dat de individuele onderzoeken over de negatieve effecten van schermtijd niet perfect zijn, wil niet zeggen dat er niet steeds meer bekend wordt over de negatieve effecten van schermtijd. De onderzoeken samen geven steeds meer een beeld waarbij we in ieder geval de klokken horen luiden, ook al kun je genoeg valide kritiek op de aangetroffen klepels hebben.
   Om specifiek in te gaan op het onderzoek wat Prof. Etchells aanhaalt in Unlocked van Orben & Przybylski (2019) waar hij een deel van zijn kritiek op baseert: wanneer een studie inzoomt op het effect van schermtijd op slapen en vindt dat ieder uur schermtijd op een doordeweekse dag leidt tot 9 minuten minder slaap, dan betekent dit voor de huidige generatie tieners die 7-9u gemiddeld achter een scherm spenderen dat zij 63-81minuten minder slaap genieten. Voor Prof. Ethcells is dit verwaarloosbaar weinig. Het is aan de lezer of je hiervoor ook de schouders wilt ophalen, maar voorstanders van de limieten van schermtijd zien dit als een zeer sterke indicator om de rem erop te zetten. We zien schermtijd toenemen over alle generaties. Wat hier de gevolgen van zijn voor onze fysieke en mentale gezondheid is wat op dit moment - op grote schaal - onderzocht wordt, maar er zijn weinig theoretische mechanismes die op solide wijze een positief effect bepleiten. Met andere woorden: ja, de wetenschap is nog in ontwikkeling als het gaat om schermtijd en haar effecten, maar het is disingenueus om te stellen dat de onderzoeken en masse dusdanig abominabel zijn, dat we niet weten welke richting het effect op lijkt te gaan.

3. Integraal onderdeel van de maatschappij: Dat de techniek decennia geleden in ons leven is gekomen en het ondenkbaar is dat we terug in de tijd zullen gaan, mag geen reden vormen om de schouders op te halen ten aanzien van de indicatoren voor de negatieve effecten van schermtijd. Het zou tegenstanders van het stellen van limieten sieren wanneer ze deze assumptie zouden laten varen en als ze zouden meenemen wat er in de praktijk gebeurt. Volgens het meest recente Iene Miene Media Onderzoek is één op de vijf kinderen jonger dan 2 jaar meer dan drie uur per dag bezig met digitale media. Inzoomend op televisie en filmpjes op mobiel kijken: één op de vijf jonge kinderen kijkt meer dan anderhalf uur per dag televisie en één op de tien jonge kinderen zit/ligt langer dan een uur per dag filmpjes te kijken op de mobiel. Er is geen enkele indicatie dat deze “top 10-20%” beter voorbereid wordt op een digitale wereld of dat deze ouders bezig zijn met grenzen te stellen voor de puberteit. Integendeel er zijn legio adviesorganen die stellen dat dit soort buitensporig schermgebruik negatieve effecten hebben op de ontwikkeling en gezondheid van het kind. Dit moet voldoende reden zijn voor tegenstanders van het stellen van limieten om sterkere argumenten te bedenken dan het puberteitsargument - en sterker stelling te nemen in de richtlijnen voor schermgebruik en smartphones.

Hoe verder?

Dit artikel is een samenvatting van waar voor ons op dit moment de discussie staat. Er zijn uiteraard veel meer details in deze discussie, maar we hopen in ieder geval op scherp te hebben gezet dat er geen discussie tussen “anti”-scherm/smartphone vs “pro”-scherm/smartphone is, maar een discussie tussen voorstanders van limieten stellen vs tegenstanders van limieten stellen.

Heb je zelf een mening of idee bij deze discussie? Laat het ons weten of ga in gesprek met ons!

Vrijblijvend Oriëntatiegesprek

Het is 22:00 in de avond. Een aflevering van je huidige favoriete serie op Netflix is net afgelopen. De volgende dag staat de wekker om 05:30. Je weet dat het beter is ongeveer 7-8 uur te slapen, maarrr… één aflevering moet nog wel kunnen denk je. Afleveringen duren 40-50 minuten en omdat het zó spannend is, kijk je ook nog even het begin van een volgende aflevering. Om 23:30 lig je uiteindelijk goed en wel op bed, licht geïrriteerd dat je over 6 uur alweer uit bed moet.

Herkenbaar? Dit is wat tijdverdringing inhoudt: specifieke activiteiten (i.c. Netflix kijken) verdringen andere activiteiten (i.c. slapen).

De meeste content die we tot ons nemen via een scherm is gemaakt om ons geboeid te houden. Het zorgt er echter voor dat we andere activiteiten en taken voor ons uitschuiven of slechter/minder doen. Dit gebeurt zowel bij volwassenen als bij kinderen. Het lange termijn effect hiervan op kinderen en hun ontwikkeling is nog niet duidelijk, maar er is weinig ruimte voor interpretatie dat het effect positief is.

Onderscheid twee effecten

Het bovenstaande voorbeeld in de introductie bevat twee vormen van tijdverdringing:

1. Je bent de avond reeds begonnen met Netflix wat andere activiteiten verdringt die je in de avond kunt doen. Denk aan praten met je partner/vrienden, een boek lezen, een spelletje doen of op tijd gaan slapen.

2. Vervolgens blijf je geboeid door de content en verdringt Netflix de tijd waarop je normaliter zou gaan slapen.

Voor volwassenen hoeft de eerste vorm van tijdverdringing op zichzelf geen probleem te vormen. Tv kijken is een vorm van tijdbesteding die voor velen een vorm van ontspanning is. De tweede vorm van tijdverdringing doet echter over het algemeen afbreuk aan hoe ontspannen men uiteindelijk na de activiteit is - en daarom ook het welzijn van een volwassene. Dit is zeer kenmerkend voor activiteiten die men op een scherm doet.

Voor kinderen is schermtijd niet zomaar een tijdbesteding. Wanneer we zien dat kinderen van 9-12 maanden al 1,5u per dag bezig zijn met digitale media en dit bij 4-6 jarigen oploopt naar 124 minuten (Iene Miene Media Onderzoek 2024, p6), dan is het goed te beseffen dat in deze leeftijdscategorieën alle momenten leermomenten zijn. Leermomenten die op latere leeftijd zeer lastig in te halen zijn. Kinderen ontwikkelen onder andere hun taalvaardigheden, fijne motoriek en sociaal-emotionele vaardigheden. Schermtijd op deze leeftijd verdringt letterlijk deze ontwikkelingsmogelijkheden. Dit valt op individuele schaal nauwelijks te zien, maar de trends wijzen in de richting dat de ontwikkeling van kinderen achteruit gaat ten opzichte van andere generaties.

Waarom is tijdverdringing als gevolg van schermen een probleem bij kinderen?

In de literatuur zien we de volgende effecten beredeneerd:

• Minder slapen: De content die we op schermen bekijken is erop gemaakt om ons geboeid te houden. Nog één aflevering, nog één TikTok/story/short filmpje, nog héél even doorscrollen. De wekker gaat niet later, waardoor je netto minder slaapt. Ook voor jonge kinderen is dit effect hetzelfde, maar wellicht met een extra stap waarin het kind vraagt om nog een aflevering/filmpje/beetje extra tijd. Over het algemeen zie je dat zelfs de ouders die de strengste regels stellen uiteindelijk soms toch ingeven en de extra schermtijd geven voor het slapen gaan.

• Minder bewegen: Eén van de grootste zorgen wereldwijd is dat de huidige jeugd minder beweegt, met alle gevolgen van dien. De WHO baseert haar devies voor schermtijdbeperking voornamelijk op redeneringen rondom het bewegen van kinderen en het Nederlandse “Iene Miene Media” onderzoek had als thema in 2023 “bewegen met media”. De kernobservatie: langdurig stilzitten - wat vaak het geval is bij schermtijd - is schadelijk voor de ontwikkeling van een kind.

• Minder spelen: Een andere zorg naast het minder bewegen is dat ook het spelen waarin minder bewogen wordt, wordt verdrongen door schermtijd. Denk hierbij aan lezen, puzzelen, tekenen en spelletjes die de fijne motoriek helpen te ontwikkelen.

• Slechter omgaan met emoties: Op jonge leeftijd zijn kinderen nog aan het ontdekken hoe ze om dienen te gaan met hun emoties. Voor ouders komt dit over het algemeen zelden op een gelegen moment. Het “speen-effect” van het geven van een scherm in de vorm van mobiel, tablet of tv is daarom voor de korte termijn een zeer welkom hulpmiddel. Het probleem is echter dat deze speen de activiteit van het daadwerkelijk verwerken van emoties en om leren gaan met de wereld om het kind heen verdringt. Dit effect heeft geen hard academisch bewijs, maar de redenering is voor SO6 dusdanig sterk dat we ouders adviseren geen scherm te geven op het moment dat het kind emotioneel is en men het kind rustig wil krijgen.

Tips tegen tijdverdringing

• Stel duidelijke schermtijdlimieten;

• Zorg dat dagelijks een minimum aantal minuten/uur bewogen wordt;

• Breng alle activiteiten in kaart die je wilt dat je kind doet in een week;

• Zet nooit een scherm als speen in.

Hulp nodig?

Wil je als ouder iets doen tegen het tijdverdringingseffect dat schermen hebben op het leven van je kind? Neem dan contact met ons op!

Vrijblijvend Oriëntatiegesprek

Onder de voornaamste redenen om een kind een scherm te geven is dat een ouder even de handen vrij heeft om iets voor zichzelf te kunnen doen en/of zelf even kan rusten (respectievelijk 77% en 61% van de ouders). Daarnaast geeft ruim één op de vier ouders aan dat ze een scherm geven om hun kind af te leiden van iets vervelends.

Het is niet te ontkennen; een mobiel, tablet of tv heeft niet alleen een aantrekkelijke functie voor een kind - ook ouders hebben baat bij het geven van een scherm aan een kind. Regelmatig zien we echter dat het geven van schermtijd aan een kind doorslaat. Hierin onderscheiden we twee effecten:

• Speeneffect: Het speeneffect ontstaat wanneer ouders een mobiel, tablet of tv inzetten om te zorgen dat het kind stopt met huilen, vervelend zijn of op een ander manier de emoties uit.

• Oppaseffect: Het oppaseffect ontstaat wanneer ouders een mobiel, tablet of tv inzetten om te zorgen dat het kind dusdanig beziggehouden wordt dat de ouder iets voor zichzelf kan doen.

In de praktijk zien we dat wanneer een ouder schermen inzet als speen of oppas dat er langzaam maar zeker meer en meer schermtijd gegeven wordt - al dan niet tot het moment dat de ouder denkt “dit is wellicht te ver uit de hand gelopen.” Hoe vaker een scherm als speen of oppas ingezet wordt, hoe moeilijker het wordt hier grenzen aan te stellen. Onze tip: vermijd het zoveel als mogelijk.

Wil je meer weten hoe wij ouders helpen met het tegengaan van schermen in te zetten als speen of oppas? Vraag een vrijblijvend oriëntatiegesprek aan!

Vrijblijvend oriëntatiegesprek

Deze week ontstond er behoorlijk wat media-aandacht voor de vraag “Op welke leeftijd kun je een kind het beste een mobiel geven?”

De organisatie https://smartphonevrijopgroeien.nl/ zet zich in voor de stelling “Voor het 14e levensjaar geen mobiele telefoon”. Op 3 juli 2024 besteedde de NOS hier aandacht aan in dit filmpje.

Voor de zekerheid, wij hebben op moment van schrijven geen standpunt ingenomen over een exacte leeftijd. Het moge duidelijk zijn dat voor Schermloos Onder 6 het antwoord in ieder geval is “niet onder de 6 jaar” – maar we gaan graag in op wat ons opvalt in het filmpje van net iets meer dan drie minuten.

De setting

Aan het woord komt Dr. Helen Vossen van de Universiteit Utrecht. Dr. Vossen is medeoprichter van het Digital Family Project (https://www.uu.nl/onderzoek/digital-family) en is betrokken bij het Jeugd en Digitalisering onderzoek (JEDi)(https://jedi.sites.uu.nl/).

Uiteraard is de 30-60 seconden die Dr. Vossen in het stukje krijgt altijd aan nuance onderhevig en er lijkt letterlijk geknipt te zijn in één zin, maar ze maakt twee duidelijke statements in chronologische volgorde:

• Met 14 jaar een mobiel geven is te laat – 10/11 jaar zou passender zijn;

• Er zijn natuurlijk risico’s aan sociale media, maar de angst voeden die er leeft gaat niemand helpen. Als we het genuanceerdere beeld brengen dan kunnen we ook veel beter ouders helpen van hoe help je je kind nou te navigeren in die digitale wereld.

We gaan eerst in op het tweede punt en daarna op haar argumentatie waarom 14 jaar “te laat” zou zijn of niet.

Het “genuanceerde” beeld

Met haar statement lijkt Dr. Vossen zich aan te sluiten bij de Britse Prof. Etchells. Deze stelt in zijn boek “Unlocked: The Real Science of Screen Time” ook de boodschap dat angst niet helpt en het veel beter zou zijn op rustige wijze genuanceerd over het onderwerp na te denken en te praten.

Wij zijn (op moment van schrijven) niet bekend met Dr. Vossen haar werk, wellicht dat we de plank volledig misslaan over de affiniteit met Prof. Etchells zijn werk, maar voor nu is dat de open aanname die we doen.

We hebben geen reden om te twijfelen aan de oprechtheid van Dr. Vossen of Prof. Etchells, maar we kunnen ons ook niet voorstellen dat Dr. Vossen naar het nieuwsitem kijkt, op 2:48 minuut ziet hoe een vader vertelt dat zijn kind op zijn 3e/4e een mobiel heeft gekregen, en dan zou denken: “Die ouders zijn hun kind aan het helpen te navigeren in de digitale wereld!” Wél kunnen we op basis van de ouders die wij spreken ons volledig voorstellen dat ouders die twijfelen hun kind van 3/4 jaar (of 6, 7, 8 jaar) een mobiele telefoon te geven, en toch al sceptisch zijn tegen het beperken van smartphones (of schermen in het algemeen), nu weer een wetenschapper hebben gezien die ze geruststelt met het idee “de angst niet te voeden.” Resultaat: smartphonegebruik op jonge leeftijd, waar Dr. Vossen zelf ook niet achter lijkt te staan.

Over de afgelopen maanden hebben we meer dan 40 gesprekken met ouders gehad over het onderwerp ‘schermtijd’. In totaal komen daar vijf verschillende argumenten naar voren waarom ouders tegen het beperken van schermtijd zijn. Eén van die redenen is: “We ontkomen er niet meer aan in de huidige maatschappij.” Het lijkt exact deze reden die we terug zien komen als startpunt in zowel het werk van Prof. Etchells als de organisaties waar Dr. Vossen bij betrokken is. Digital Family en JEDi hebben letterlijk de volgende openingszinnen op hun site:

• Digital Family: “Digitale media zijn onmisbaar geworden in ons dagelijks leven”

• JEDi: “Kinderen en jeugd ontkomen tegenwoordig niet meer aan digitale media in het medialandschap waarin ze zich, in verschillende contexten, bevinden”

Verpakt in een academisch jasje, maar het is het equivalent van “de schouders ophalen”. Het is een onacademisch startpunt wat leidt tot abominabele argumenten en niet-sluitende redeneringen. Het leidt af van een (academische) discussie over negatieve effecten van smartphonegebruik en schermtijd. Het is de acceptatie dat we er niet omheen kunnen en vervolgens wordt onderzoeksgeld gespendeerd aan hoe we vanuit dit startpunt het beste ermee om kunnen gaan.

Dit is dan ook een zeer belangrijk punt waar organisaties als ‘Schermloos Onder 6’ en dus kennelijk ook ‘Smartphonevrijopgroeien’ zich tegen verzetten: laten we de indicatoren van de negatieve effecten van schermtijd serieus nemen, de schouders niet ophalen en vanuit dat startpunt beter omgaan met smartphones/schermen.

En.. laten we vandaaruit kijken wat dan de leeftijdsgrens voor een mobiel zou moeten/kunnen zijn.

Is 14 jaar “te laat”?

Stel, we laten het basisstartpunt van Dr. Vossen met betrekking tot de “onvermijdelijkheid” los, wat kunnen we dan vinden van het idee dat 14 jaar “te laat” is? Het is een argument dat we op meerdere manieren zien terugkomen in verschillende literatuur en het lijkt een gedegen argument met twee elementen die gelijkaardig, maar nét iets anders zijn – in de hoop dat we ze sterk genoeg formuleren:

1. In de puberteit is het over het algemeen lastiger voor een ouder te communiceren met het kind. Nieuwe regels opstellen gaat in die tijd gepaard met meer weerstand en recalcitrantie. Wanneer je het kind nét iets eerder leert om te gaan met schermen heb je meer grip op hoe je kind navigeert door de digitale wereld.

2. In de puberteit verzetten kinderen zich sneller/feller/meer tegen de ouders. Wanneer een ouder tot de puberteit veel restricties heeft opgelegd aangaande smartphonegebruik en schermtijd, bestaat de kans dat het kind dit gaat compenseren in de puberteit - en als ouder wordt het dan lastiger erover te praten.

Wellicht kunnen deze argumenten nog scherper neergezet worden, maar ruwweg is dit het idee. In de basis is dit een valide argument is als het gaat om opvoeden en regels zetten als ouder en wat praktisch voor kinderen al dan niet werkt.

Wanneer iemand deze positie wenst in te nemen ten aanzien van smartphonelimitaties of schermgebruik in het algemeen, dan zijn er echter nog wel een paar punten te adresseren:

• Negeren negatieve effecten: Op geen enkele manier gaat bovenstaande redenering in op een argumentatie tegen de negatieve effecten van schermtijd. Dit is heel makkelijk te zien wanneer je in bovenstaande argumentatie smartphonegebruik vervangt voor het idee van pubers restricties opleggen op het gebied van roken of alcohol. De meeste mensen zouden bovenstaand idee in de context van roken of alcohol een absurde redenering vinden. Stel je voor dat je je kind toch maar een paar pakjes peuken geeft op zijn tiende, want straks kun je het er niet meer makkelijk over hebben. Let wel, we vergelijken schermgebruik niet met roken of alcohol, maar we vergelijken de didactische redenering met betrekking tot restricties opleggen vóór de puberteit en tijdens. Wanneer je de puberteit-redenering aanhangt zal je toch op enige wijze in moeten gaan op de onderliggende negatieve effecten die aangehaald worden door mensen die smartphonegebruik wensen te beperken.

• Schermtijd op jonge leeftijd leidt tot meer schermtijd op latere leeftijd: Eerder beginnen met de tijd door te brengen op een mobiel, leidt tot gedrag op latere leeftijd waarbij de mobiel steeds meer gepakt wordt om de tijd op door te brengen. Dit zit hem in a) de applicaties en hun doel je zo lang mogelijk betrokken te houden en b) het aanleren van gedrag om de tijd door te brengen – waarbij het scherm de tijd verdringt van andere activiteiten (time displacement). Voor mensen die stellen dat 14 jaar te laat is, zal het huiswerk moeten zijn aan te tonen dat smartphonegebruik op jongere leeftijd NIET leidt tot meer smartphonegebruik op latere leeftijd. Of dat zelfs het omgekeerde plaatsvindt: dat wanneer iemand NIET op jonge leeftijd leert te navigeren door het digitale landschap, dit leidt tot zelfs meer negatieve effecten van smartphonegebruik/ schermtijd - en daarom is het beter voor de 14e al een smartphone te geven.

• Noodzaak: Het puberteitargument is niet voldoende om de “noodzaak” van een smartphone voor het 14e levensjaar te geven. Voor iemand die smartphonegebruik op jonge leeftijd als een “onvermijdelijkheid in de maatschappij” ziet, dan lijkt het argument wellicht logisch te volgen. Echter, wanneer we die aanname laten varen, blijft er op zichzelf weinig duidelijk over waarom 14 jaar “te laat” zou zijn. Volgens ons heeft de mensheid genoeg tijd overleefd zonder mobiel voor hun 14e, de argumentatie waarom het in deze tijd “te laat” en noodzaak zou zijn mag dan wel een stuk sterker.

Conclusie

Het stuk is langer geworden dan we in gedachten hadden. Excuses. Nogmaals, of 14 jaar te laat is of niet, laten we voor nu in het midden. We zijn hier heel eerlijk zelf ook niet over uit. Wel denken we de volgende stappen te zien om verder te komen in de maatschappelijke discussie:

• Loslaten van het startpunt dat smartphonegebruik een “onvermijdelijk” onderdeel van onze maatschappij is;

• Duidelijk specificeren welke negatieve effecten we zien aan smartphonegebruik - en dit genuanceerd balanceren met wat er aan positieve effecten zijn.

• Op basis van de balans definiëren wat we in alle gevallen wél te jong vinden. Wanneer Dr. Vossen aangeeft 10/11 jaar, dan is dit al een beter startpunt dan het voorbeeld in het NOS filmpje van op 3/4 jaar een mobiel krijgen.

• Vanuit daar redeneren naar een leeftijdsgrens waarbij de negatieve effecten minder prevalent zijn en de negatieve effecten van het niet geven van een mobiel (in lijn met het puberteitargument) zwaarder gaan wegen.

Tot slot, als we iets verkeerd gerepresenteerd hebben dan vernemen we dit graag. Wij zitten er ook in om te leren en vooruit te kijken naar hoe we op gezonde wijze kunnen omgaan met schermen in het algemeen. Hoe meer van dit soort maatschappelijke discussies er zijn, hoe verder we denken dat we gaan komen.

Contact

Wil je met ons in gesprek? Plan een digitale koffie via onderstaande button of schrijf je in voor onze maandelijkse updates.

Vrijblijvend oriëntatiegesprek